Rapporten

Rapport 2019

Succesvol innoveren in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Slimmer samenwerken aan een veiliger Nederland”. Innovatie is duidelijk meer dan een buzzword in het veiligheidsdomein: veel betrokkenen zijn aan de slag om hun belangrijkste opdracht op een vernieuwende manier aan te pakken. Dat is cruciaal, want de bad actors zitten niet stil. Dankzij nieuwe technologie vinden criminelen steeds weer nieuwe manieren om te ontwrichten, op te ruien en digitale en fysieke veiligheidslinies te doorbreken.

Kunnen we onze ogen nog wel geloven?

Het vermogen om de werkelijkheid te verdraaien en hierdoor fake news te genereren heeft sinds 2018 een exponentiële sprong voorwaarts gemaakt met ‘Deep Fake’ technologie. Deze technologie maakt het mogelijk om thuis audio en video te maken van echte mensen die dingen zeggen en doen die ze nooit hebben gezegd of gedaan. Het is vrij eenvoudig en de kwaliteit begint zo goed te worden dat detectie van nepvideo’s steeds moeilijker wordt. Deze technologie wordt langzaamaan toegankelijker. Dit kan ernstige gevolgen hebben voor het vertrouwen in het veiligheidsdomein. Tevens biedt het allerlei mogelijkheden tot chantage, uitbuiting, intimidatie, oproer en manipulatie van burgers in de maatschappij.

Vanuit mijn visie en/of overtuiging kan Blockchain-technologie dit probleem helpen oplossen, door ervoor te zorgen dat de authenticiteit van de video onweerlegbaar is. Later in dit artikel zal worden uitgelegd hoe precies, maar allereerst wordt uitgelegd hoe men een Deep Fake video maakt en welke mogelijkheden er nu al zijn om misbruik te voorkomen.

De crowd als bijzondere opsporingsbevoegdheid

Crowdsourcing van informatie levert al geruime tijd een grote meerwaarde bij het opsporingsproces. Denk hierbij aan de burger die het opsporingsproces assisteert bij zoekacties naar vermiste personen. Een effectieve inzet hiervan is gerealiseerd in de zaak Anne Faber. In deze vermissingszaak zochten grote getalen vrijwilligers mee. Deze vrijwilligers vonden uiteindelijk de jas van de vermiste persoon, waarop het DNA van de dader werd aangetroffen. In dit artikel wordt ten eerste ingegaan op de huidige ontwikkelingen in de opsporing. Vervolgens worden zes trends besproken en wordt afgesloten met een visie op burgerparticipatie in het opsporingsproces.

Wat kunnen de veiligheidsdiensten leren van Disney?

Wat hebben Disney en Intelligence met elkaar te maken? Disney maakt al sinds jaar en dag films. Deze films bestaan uit honderden verschillende scenes en zijn opgebouwd uit duizenden beelden. De scenes worden niet allemaal chronologisch opgenomen, maar op verschillende momenten en op verschillende locaties. Uiteindelijk worden al deze afzonderlijke scenes en beelden samengevoegd tot één film. Veiligheidsdiensten – voornamelijk de intelligence diensten- proberen ook een complete film of verhaallijn te (re)construeren door allerlei aanwijzingen, feiten en bewijzen samen te brengen. Hoe krijg je echter grip op al deze data? Hoe zorg je ervoor dat gegevens ordelijk en volgens privacyrichtlijnen worden opgeslagen? Dit artikel dient als leidraad voor veiligheidsorganisaties om meer waarde uit hun gegevens te halen.

Rapport 2018

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Wantrouwen en vertrouwen in de digitale samenleving.” In een tijd waarin fake news de samenleving op zijn grondvesten doet schudden, persoonsgegevens regelmatig op straat liggen en nieuwe technologieën als Internet of Things en drones potentieel grote impact hebben op onze privacy, is nauwelijks een actueler thema te bedenken.

Meldkamer van de toekomst is live

Onderstaand incident (zie kader) werd afgehandeld in één van de tien 112-meldkamers anno 2025: een meldkamerorganisatie waarbij centralisten live kunnen meekijken, -luisteren en -meten wat zich op een incidentlocatie afspeelt. Anno 2018 is het fundament voor een dergelijke meldkamer reeds gelegd. Centralisten krijgen steeds meer toegang tot live-inzichten uit de regio, bijvoorbeeld van politiehelikoptercamera’s, beveiligingscamera’s in de stad of particuliere alarmcentrales. Desalniettemin raakt dit slechts het topje van de ijsberg aan mogelijkheden van de snel voortschrijdende technologie. Deze maken het eenvoudiger om toegang te krijgen tot live-informatie van met name beelden, gps en sensoren (Internet der Dingen) om op een noodsituatie te kunnen reageren. Dit scala aan mogelijkheden wordt momenteel nog weinig benut, maar zal in de toekomst steeds belangrijker worden in het werk van de meldkamer, ook om haar geloofwaardigheid als hulpverlenende instantie te behouden. Door zowel te innoveren als proactiever en gerichter gebruik te maken van beschikbare informatiebronnen kan de meldkamer haar hulpverlenende taak effectiever uitvoeren.

Safe cities: disruptieve technologieën voor een veilige samenleving

Veiligheid en bereikbaarheid zijn belangrijke uitdagingen voor steden. Disruptieve technologieën bieden een oplossing, maar welke vraagstukken ontstaan?

Is Big Brother de nieuwe toekomst?

De publieke opinie over de inlichtingendiensten verandert snel. “Als Edward Snowden in het nieuws is, maakt iedereen zich zorgen dat de geheime diensten te veel informatie verzamelen. Maar als er een terroristische aanslag in Europa plaatsvindt, zijn mensen bang dat Nederland te weinig doet om dat hier te voorkomen.” Dat zei minister Plasterk tijdens een toespraak op de universiteit van Amsterdam, in het kader van het Nederlandse Voorzitterschap van de EU. “De juiste balans tussen veiligheid en privacy vinden is daar verreweg het moeilijkst aan,” zegt Plasterk. “Je zou kunnen zeggen dat er geen tegenstelling tussen die twee bestaat. Privacy is een mensenrecht, maar veiligheid is een basisvoorwaarde om daarvan te kunnen genieten.” Het is dan ook noodzaak dat we een juiste balans vinden tussen deze twee thema’s.

Rapport 2017

In deze editie is het thema ‘In een verbonden samenleving.’ En dit thema is niet zomaar gekozen, want onze maatschappij kan steeds meer worden beschouwd als een complex van verbindingen. Verbindingen tussen mensen, tussen organisaties en tussen apparaten, waarbij die drie entiteiten ook onderling steeds hechter in verbinding staan. Een ontwikkeling die het gevolg is van de opkomst van het internet. En aangezien het internet zich steeds verder ontplooit, met steeds nieuwe toepassingen (met het Internet of Things als een voorname recente innovatie), staat de ontwikkeling van de verbonden samenleving nooit stil.

Computers met intuïtie: wen er maar aan!

De nieuwe golf van toepassingen van kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence of AI) benadert ‘intelligentie’ op andere manier dan in het verleden: ze zijn eerder ‘intuïtief’ dan ‘redenerend’ van karakter. Dat biedt zeker kansen, maar ook risico’s voor de manieren waarop die systemen in de samenleving kunnen worden ingezet.

Van web naar WhatsApp

Het op een slimme manier aanbieden van informatie via populaire communicatiemiddelen zorgt voor gemakkelijkere interactie tussen de burger en de politie.

Toegang tot miljarden apparaten: Een nieuw risico!

In veel sectoren zoals de energiesector, de gezondheidszorg, de auto-industrie en de transportsector wordt steeds meer gebruik gemaakt van onderling verbonden apparatuur. Het ‘Internet of Things’ (IoT) is hier een voorbeeld van. De verschillende typen apparatuur zijn heel divers en lopen uiteen van servers, wearables, slimme meters en pacemakers tot autonome robots. Deze apparatuur kan gegevens met elkaar uitwisselen en gebruikmaken van elkaars functionaliteit. De schaal waarop apparatuur wordt gebruikt, het belang voor de mens bij het gebruik en de informatie die wordt uitgewisseld, wordt steeds groter. Meer dan 55% van de Nederlanders vindt dat de Nederlandse overheid en bedrijven onvoldoende zijn voorbereid op een mogelijke cyberoorlog1. Hoe zorgen we ervoor dat aanvallen worden voorkomen en op een veilige manier grote aantallen verbonden apparatuur in het IT-landschap kunnen worden opgenomen?

Rapport 2016

In de nieuwe, editie staat de mens centraal. De mens als (zelfredzame) burger, als slachtoffer, als beleidsmaker en als aanjager van digitale innovatie. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die in het rapport aan bod komen.

Kwantumcomputers kraken versleuteling

Het concept van kwantumcomputers – computers met vele nieuwe mogelijkheden – bestaat al sinds 1981. Aan de mogelijkheid van het maken van een kwantumcomputer werd aanvankelijk weinig geloof gehecht. Dat is inmiddels compleet anders en wereldwijd wordt er nu veel geld gestoken in de ontwikkeling van stabiele kwantumcomputers.

De industrie zorgt voor een veiligere omgeving

Er is van oudsher een natuurlijke spanning tussen de chemische industrie en de veiligheid in de omgeving van het bedrijf. Ervaring leert namelijk dat als het misgaat, dit grote consequenties heeft. De overheid heeft aangaande omgevingsveiligheid een controlerende en toezichthoudende rol. In dit artikel laten we zien dat een echte bijdrage aan meer veiligheid vanuit het bedrijf zelf moet komen. Door leiderschap, samenwerking, professionalisering en digitalisering kan vooral het bedrijf bijdragen aan de algehele omgevingsveiligheid.

Hoe Internet of Things de veiligheid binnen de vervoersector kan vergroten

Het Internet of Things (IoT) heeft een enorm potentieel; bijvoorbeeld voor de vervoersector. Niet alleen kunnen plannings- en onderhoudsprocessen veel efficiënter worden ingericht, ook kan de veiligheid van vervoer in grote mate toenemen in vergelijking met veiligheidssystemen waarbinnen geen koppeling van informatie plaatsvindt.

Rapport 2015

Veel organisaties hebben inmiddels substantiële stappen gezet op weg naar een digitale organisatie of zijn daar mee bezig. In deze uitgave treft u voorbeelden aan van concrete digitaliseringsprojecten die inmiddels succesvol zijn geïmplementeerd. Maar ook voorbeelden van situaties, processen en ketens waar nog veel kansen liggen voor verdere digitalisering. Aanvullend hebben we ook dit jaar door TNS NIPO een onderzoek laten uitvoeren onder burgers in Nederland. De uitkomsten geven inzicht in de mening en perceptie van de Nederlandse burger op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Digitale informatieuitwisseling is sleutel tot succes bij toezicht en handhaving

Digitale dienstverlening is de trigger voor betere samenwerking tussen toezichthoudende partijen in het publieke domein.

Open data en privacy

Bij het openstellen van data door de overheid is het veiligheidsdomein tot nu toe een blinde vlek. Dit artikel onderstreept het belang om dit goed én veilig te doen.

Digitalisering maakt casusbehandeling op maat mogelijk bij multiprobleem-gezinnen

Hoe maakt digitalisering samenwerking tussen organisaties van justitie, zorg en lokale overheden mogelijk en wat betekent dit voor afstemming tussen organisaties in het sociale domein.

Rapport 2014

Ketensamenwerking staat als onderwerp inmiddels volop in de aandacht bij de Rijksoverheid. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen diverse overheden, maar vooral ook om samenwerking tussen overheid, burgers en bedrijfsleven. Belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de overheid de wens van burgers centraal stelt bij deze interactie. Digitalisering in het veiligheidsdomein biedt een oplossing om deze samenwerking en afstemming goed vorm te geven en te kunnen sturen op resultaten.

Cybersecurity als enabler van digitale transformaties

Cybersecurity is een directe enabler van de vier belangrijke digitale transformaties van deze tijd: Social, Mobile, Analytics en Cloud.

Informatie moet stromen! De digitale transformatie van de jeugdstrafrechtketen

De jeugdstrafrechtketen is toe aan verandering. Digitalisering van informatie is niet voldoende, deze tijden vragen om een andere aanpak, een andere gedachtegang. Het is tijd voor: de digitale transformatie!

Fraude - Met de fietsverzekeringen aangepakt door het delen van informatie

Het delen van elkaars gegevens vinden organisaties eng. Vooral ook vanuit het privacyoogpunt denkt men onterecht dat bijna niets kan. Er mag echter vaak meer dan men denkt en uitwisselen van informatie kan de verschillende partijen ook winst opleveren.

Rapport 2013

Het visierapport geeft het startschot voor een dialoog over digitale veiligheid in Nederland. We kennen allemaal de voordelen van de digitale samenleving, maar er is ook een andere kant. Op die steeds drukkere digitale snelweg voegen steeds vaker ongenode deelnemers in, die de veiligheid van informatie in gevaar brengen en ons kwetsbaar maken. Hoe houden we ze van de weg en de zaak onder controle? Is dat een taak van de overheid of een gezamenlijke verantwoordelijkheid?

Borging van continuïteit in het veiligheidsdomein

Het veiligheidsdomein dient de beheersing van hun eigenbedrijfsvoering op hetzelfde niveau te plaatsen als de beheersing van externe incidenten en rampen.

Cameratoezicht: efficiënter in de veiligheidsketen

Er wordt in de veiligheidsketen niet ten volle gebruikgemaakt van de mogelijkheden die cameratoezicht in combinatie met andere sensoren en social media biedt.

Grip op data: pleidooi voor inrichting van een Digital Operating Model en uniforme dataprocessen

In een wereld die steeds digitaler wordt, wordt data steeds belangrijker en omvangrijker. Het mes snijdt voor de overheid aan twee kanten: aan de ene kant biedt alle nieuwe data nieuwe
mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan opsporing. Uit het Trends in Veiligheid 2012 onderzoek van Capgemini, uitgevoerd door TNS NIPO, blijkt dat driekwart van de Nederlandse bevolking denkt dat de steeds toenemende hoeveelheid informatie die via internet, social media en het koppelen van bestanden beschikbaar komt, van invloed is op de opsporingskansen van criminaliteit.

Rapport 2011

In het bereiken van een veilige samenleving en een optimaal beveiligde ‘BV Nederland’ speelt Capgemini al jaren een rol van belang. We adviseren overheden en organisaties op strategisch niveau, doen onderzoek, integreren systemen en bouwen aan intelligente oplossingen. Nationaal en internationaal. Om de kennis die we daarmee opdoen te delen en op te schalen, brengen we Trends in Veiligheid uit: een overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en onze visie daarop.

Rapport 2010

Veiligheid staat al jaren hoog op de politieke agenda en krijgt ook in de media veel aandacht. Het is een begrip dat veel facetten kent en waarmee bestuurders en burgers nog vaak worstelen. Want hoever moet je gaan als het om veiligheid gaat? Na de aanslagen van 9/11 was de wereld in shock en werden draconische maatregelen genomen. Inmiddels denken we er iets genuanceerder over en zoeken we naar een goede balans tussen bijvoorbeeld veiligheid en privacy. En naar samenwerking tussen organisaties die zich met veiligheid bezighouden, nationaal en internationaal. Binnen Capgemini zijn wereldwijd tientallen consultants werkzaam die zich op het terrein van openbare orde, veiligheid en defensie hebben gespecialiseerd. Ook in Nederland. Zij hebben hun visie op de verschillende aspecten rond veiligheid beschreven in het visierapport Trends in Veiligheid.