Rapporten

Rapport 2020

Innovatieve technologie houdt Nederland veilig

Cyber crime, cyber security, artificial intelligence, informatie gestuurd werken (IGW) en natuurlijk innoveren, allemaal thema’s die actueel zijn voor uw werk in het (publieke) veiligheidsdomein. Hoe kunnen we al deze ontwikkelingen succesvol inzetten voor de maatschappij zonder de ethische kant uit het oog te verliezen?

Het belang van een Europese digitale vuist door civiel-militaire samenwerking

Waar landen elkaar vroeger nog met artillerie bestookten, gaan naties vandaag de dag de strijd steeds vaker aan met digitale instrumenten. De (pantser)houwitser heeft plaats moeten maken voor wapens zoals ‘zero day exploits’; aanvallen waarbij misbruik wordt gemaakt van softwarekwetsbaarheid waar anderen niet van op de hoogte zijn. Als we het hebben over de gevaren in het digitale domein dan denken we al snel aan cybercriminaliteit, maar het wordt steeds duidelijker dat het grootste dreiging schuilt in digitale ontwrichting door statelijke actoren. We zien dat landen niet terugschrikken van cyberspionage, aanvallen op (kritieke) infrastructuur of digitale desinformatie/ beïnvloedingscampagnes. Nederland kan deze dreiging slechts tot op zekere hoogte zelfstandig het hoofd bieden, maar gezamenlijk met onze Europese buurlanden zijn we van betekenis in de internationale arena. De hamvraag is daarom: wat doen wij als Europa om onszelf te beschermen? Zouden we meer moeten doen? En wat zou de rol van Nederland dan kunnen of zelfs moeten zijn?

Om te kunnen verdedigen moet je weten hoe je aanvalt!

In de afgelopen jaren is de manier waarop cybercriminelen te werk gaan sterk geëvolueerd. De snelheid waarmee zij tegenwoordig opereren is vooral te danken aan de financiële en technologische middelen die de cybercriminelen inmiddels tot hun beschikking hebben. In het huidige digitale landschap zijn cybercriminelen zwaarbewapend met geavanceerde tools en technieken, zoals Golden Tickets1 , Fully Undetectable Crypters2 en Domain Fronting3 , waardoor moeilijk te achterhalen is wie er achter een aanval zit. Tevens opereren cybercriminelen veelal van buiten de landsgrenzen, waardoor de invloed en bevoegdheid van de Nederlandse politie en justitie beperkt is. Dit maakt het erg moeilijk om cybercriminaliteit effectief aan te pakken.

Schiet uit de privacykramp! Hoe technologie privacy eenvoudiger kan maken

Mag je tegenwoordig nog wel persoonsgegevens delen? Hoe houdt u dan grip op dit delen van persoonsgegevens zonder in een privacykramp te schieten? Slimme automatisering helpt om privacy duurzaam te waarborgen.

Rapport 2019

Succesvol innoveren in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Slimmer samenwerken aan een veiliger Nederland”. Innovatie is duidelijk meer dan een buzzword in het veiligheidsdomein: veel betrokkenen zijn aan de slag om hun belangrijkste opdracht op een vernieuwende manier aan te pakken. Dat is cruciaal, want de bad actors zitten niet stil. Dankzij nieuwe technologie vinden criminelen steeds weer nieuwe manieren om te ontwrichten, op te ruien en digitale en fysieke veiligheidslinies te doorbreken.

Vertrouwen in artificial intelligence voor het veiligheidsdomein begint met experimenteren

Artificial intelligence (AI) is voorbij de hypefase. Het is ‘here to stay’. Ook in het veiligheidsdomein zien we in toenemende mate dat AI-toepassingen worden geïmplementeerd. In de nabije toekomst zullen we steeds vaker zelfs móeten vertrouwen op AI-capaciteiten om de innoverende crimineel te kunnen bijbenen. Organisaties in het veiligheidsdomein moeten zich bewust zijn van de uitdagingen en mogelijkheden die het implementeren van AI-oplossingen met zich meebrengen. Dit pleit niet alleen voor experimenteren maar vooral om in samenwerking met (private) partners AI-toepassingen te ontwikkelen en te gebruiken.

Kunnen we onze ogen nog wel geloven?

Het vermogen om de werkelijkheid te verdraaien en hierdoor fake news te genereren heeft sinds 2018 een exponentiële sprong voorwaarts gemaakt met ‘Deep Fake’ technologie. Deze technologie maakt het mogelijk om thuis audio en video te maken van echte mensen die dingen zeggen en doen die ze nooit hebben gezegd of gedaan. Het is vrij eenvoudig en de kwaliteit begint zo goed te worden dat detectie van nepvideo’s steeds moeilijker wordt. Deze technologie wordt langzaamaan toegankelijker. Dit kan ernstige gevolgen hebben voor het vertrouwen in het veiligheidsdomein. Tevens biedt het allerlei mogelijkheden tot chantage, uitbuiting, intimidatie, oproer en manipulatie van burgers in de maatschappij.

Vanuit mijn visie en/of overtuiging kan Blockchain-technologie dit probleem helpen oplossen, door ervoor te zorgen dat de authenticiteit van de video onweerlegbaar is. Later in dit artikel zal worden uitgelegd hoe precies, maar allereerst wordt uitgelegd hoe men een Deep Fake video maakt en welke mogelijkheden er nu al zijn om misbruik te voorkomen.

Hoe start je een innovatie? Met een aansprekend verhaal!

Stel: je werkt in het veiligheidsdomein en je wordt gevraagd mee te denken over innovaties. Je hebt best wel wat ideeën en omdat je redelijk technisch bent onderlegd, weet je ook nog wel wat mogelijk is. Maar hoe structureer je dat nou? Of misschien heb je nog helemaal niet zo’n kijk op wat er allemaal kan en hoe een innovatie eruit kan zien. Waar haal je inspiratie vandaan? En hoe krijg je een overzicht van alles wat mogelijk is? En heb je eenmaal een longlist: hoe maak je daar keuzes in? En hoe krijg je de mensen mee in je ideeën? In dit artikel vind je inspiratie, structuur en de start voor je verhaal!

Rapport 2018

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Wantrouwen en vertrouwen in de digitale samenleving.” In een tijd waarin fake news de samenleving op zijn grondvesten doet schudden, persoonsgegevens regelmatig op straat liggen en nieuwe technologieën als Internet of Things en drones potentieel grote impact hebben op onze privacy, is nauwelijks een actueler thema te bedenken.

Meldkamer van de toekomst is live

Onderstaand incident (zie kader) werd afgehandeld in één van de tien 112-meldkamers anno 2025: een meldkamerorganisatie waarbij centralisten live kunnen meekijken, -luisteren en -meten wat zich op een incidentlocatie afspeelt. Anno 2018 is het fundament voor een dergelijke meldkamer reeds gelegd. Centralisten krijgen steeds meer toegang tot live-inzichten uit de regio, bijvoorbeeld van politiehelikoptercamera’s, beveiligingscamera’s in de stad of particuliere alarmcentrales. Desalniettemin raakt dit slechts het topje van de ijsberg aan mogelijkheden van de snel voortschrijdende technologie. Deze maken het eenvoudiger om toegang te krijgen tot live-informatie van met name beelden, gps en sensoren (Internet der Dingen) om op een noodsituatie te kunnen reageren. Dit scala aan mogelijkheden wordt momenteel nog weinig benut, maar zal in de toekomst steeds belangrijker worden in het werk van de meldkamer, ook om haar geloofwaardigheid als hulpverlenende instantie te behouden. Door zowel te innoveren als proactiever en gerichter gebruik te maken van beschikbare informatiebronnen kan de meldkamer haar hulpverlenende taak effectiever uitvoeren.

Nederland digitaal veilig: internationale samenwerking als voorbeeld

De cyberdreiging wordt steeds groter en komt uit verschillende hoeken van de wereld. Het is een illusie dat een organisatie alleen volledig zelfstandig effectieve cybersecurity kan realiseren. Per definitie is er altijd een informatieachterstand op de crimineel. Met behulp van samenwerking en allianties in het delen van cyberinformatie kunnen we de wereld veiliger maken. Vertrouwen en heldere afspraken tussen de hoeders van onze cybersecurity zijn essentieel om goed samen te werken.

Maak Nederland veiliger met data! Maar niet ten koste van mijzelf

Een veiligere samenleving dankzij data & analytics of voorrang geven aan privacy? Het inzetten van een DataLab kan helpen om dit dilemma te overwinnen.

Rapport 2017

In deze editie is het thema ‘In een verbonden samenleving.’ En dit thema is niet zomaar gekozen, want onze maatschappij kan steeds meer worden beschouwd als een complex van verbindingen. Verbindingen tussen mensen, tussen organisaties en tussen apparaten, waarbij die drie entiteiten ook onderling steeds hechter in verbinding staan. Een ontwikkeling die het gevolg is van de opkomst van het internet. En aangezien het internet zich steeds verder ontplooit, met steeds nieuwe toepassingen (met het Internet of Things als een voorname recente innovatie), staat de ontwikkeling van de verbonden samenleving nooit stil.

Structureel inzicht in effecten stimuleert samenwerken vanuit 'de bedoeling'

Samenwerkingsverbanden binnen het veiligheidsdomein maken steeds vaker een omslag in de manier van werken. Van werken aan de hand van systemen, protocollen en regels wordt de omslag gemaakt naar werken vanuit de bedoeling. Om deze focus te behouden, is het nodig om structureel verbinding te zoeken met de omgeving. Deze verbinding kan worden gemaakt door de dialoog aan te gaan over wensen en behoeften en over de waardering van gekozen interventies. Het krijgen van structureel inzicht in gerealiseerde effecten heeft impact op de bedrijfsvoering. Een goed opgezet plan, volgens een aantal principes, zorgt voor een laagdrempelige start.

Anoniemer over straat door inzet nieuwe technologie? Privacy by design maakt het mogelijk!

Steeds meer organisaties in het publieke veiligheidsdomein zetten nieuwe technologische mogelijkheden, zoals automatische gezichtsherkenning met slimme camera’s, in om het toezicht te verbeteren. Veel van deze technologieën dringen binnen in de persoonlijke levenssfeer van individuen. Het toepassen van ‘privacy by design’ voorkomt dat mogelijk ingrijpende technologieën onzorgvuldig worden ingezet.

Meer JSF’s of meer digitale wapensystemen?

Onze welvaart en onze waarden zijn diep verbonden geraakt met en in het digitale domein. Onze digitale vrijheid is daardoor essentieel onderdeel geworden van onze vitale infrastructuur. Dit vereist robuuste beschermingsmaatregelen.

Rapport 2016

In de nieuwe, editie staat de mens centraal. De mens als (zelfredzame) burger, als slachtoffer, als beleidsmaker en als aanjager van digitale innovatie. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die in het rapport aan bod komen.

Privacy als ruilmiddel: onvermijdelijk, maar ook acceptabel?

Gebruikers zijn zich vaak niet bewust van de hoeveelheid persoonsgegevens die zij vrijgeven bij het installeren van een app.

Kwantumcomputers kraken versleuteling

Het concept van kwantumcomputers – computers met vele nieuwe mogelijkheden – bestaat al sinds 1981. Aan de mogelijkheid van het maken van een kwantumcomputer werd aanvankelijk weinig geloof gehecht. Dat is inmiddels compleet anders en wereldwijd wordt er nu veel geld gestoken in de ontwikkeling van stabiele kwantumcomputers.

Mens versus machine: maatregelen tegen massasurveillance

Om de beveiliging tegen spionerende overheden (en bedrijven) beter te regelen, zal komende jaren veel worden geïnvesteerd in concrete technische maatregelen. Nederland, en de Nederlandse overheid, kan hierin voorop lopen.

Rapport 2015

Veel organisaties hebben inmiddels substantiële stappen gezet op weg naar een digitale organisatie of zijn daar mee bezig. In deze uitgave treft u voorbeelden aan van concrete digitaliseringsprojecten die inmiddels succesvol zijn geïmplementeerd. Maar ook voorbeelden van situaties, processen en ketens waar nog veel kansen liggen voor verdere digitalisering. Aanvullend hebben we ook dit jaar door TNS NIPO een onderzoek laten uitvoeren onder burgers in Nederland. De uitkomsten geven inzicht in de mening en perceptie van de Nederlandse burger op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Omslag nodig voor digitale slagkracht

Trends in de veiligheidssituatie en technologie betekenen dat Defensie een andere weg moet inslaan bij de verder opbouw van offensieve cybercapaciteiten.

Digitalisering maakt casusbehandeling op maat mogelijk bij multiprobleem-gezinnen

Hoe maakt digitalisering samenwerking tussen organisaties van justitie, zorg en lokale overheden mogelijk en wat betekent dit voor afstemming tussen organisaties in het sociale domein.

Samen stap voor stap naar digitale dienstverlening bij de rechtspraak

Het geluid van fax en het gevoel van papier gaan verdwijnen. Burger en ketenpartners willen digitaal. De rechtspraak ziet kans op innovatie en hogere kwaliteit.

Rapport 2014

Ketensamenwerking staat als onderwerp inmiddels volop in de aandacht bij de Rijksoverheid. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen diverse overheden, maar vooral ook om samenwerking tussen overheid, burgers en bedrijfsleven. Belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de overheid de wens van burgers centraal stelt bij deze interactie. Digitalisering in het veiligheidsdomein biedt een oplossing om deze samenwerking en afstemming goed vorm te geven en te kunnen sturen op resultaten.

Ketensamenwerking: een goede voorbereiding is het halve werk

In dit artikel wordt beschreven wat de verschijnselen van ketenprojecten en/of -programma’s zijn en welke eisen dit stelt aan de inrichting van deze projecten en programma’s.

Bepaal, plan en volg het ritme in de keten

Het presteren van één organisatie heeft effect op andere organisaties in de keten. Het anticiperen op het ritme van de keten is cruciaal voor de eigen bedrijfsvoering.

Anti-witwasbeleid: think big, act small

Criminelen zijn de motor van innovatie en internationale samenwerking in het veiligheidsdomein. Zij zorgen voor de noodzaak om beter samen te werken aan vrede en veiligheid.

Rapport 2013

Het visierapport geeft het startschot voor een dialoog over digitale veiligheid in Nederland. We kennen allemaal de voordelen van de digitale samenleving, maar er is ook een andere kant. Op die steeds drukkere digitale snelweg voegen steeds vaker ongenode deelnemers in, die de veiligheid van informatie in gevaar brengen en ons kwetsbaar maken. Hoe houden we ze van de weg en de zaak onder controle? Is dat een taak van de overheid of een gezamenlijke verantwoordelijkheid?

Versterken van de strafrechtketen? Regisseer de ruimte voor resultaat!

Realiseren van betere prestaties in de strafrechtketen vereist van het ministerie om de gulden middenweg te vinden tussen regie voeren en het geven van ruimte.

De kracht van verbinden

Intelligente en mobiele software toepassingen helpen onveilige situaties op te lossen. Succes komt echter niet vanzelf en vraagt vooral om slimme verbindingen.

De keten voorbij

Een moderne, ‘van buitenaf’ benadering bij het organiseren van het domein van veiligheid en justitie kan niet zonder vergaande digitalisering.

Rapport 2011

In het bereiken van een veilige samenleving en een optimaal beveiligde ‘BV Nederland’ speelt Capgemini al jaren een rol van belang. We adviseren overheden en organisaties op strategisch niveau, doen onderzoek, integreren systemen en bouwen aan intelligente oplossingen. Nationaal en internationaal. Om de kennis die we daarmee opdoen te delen en op te schalen, brengen we Trends in Veiligheid uit: een overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en onze visie daarop.

Rapport 2010

Veiligheid staat al jaren hoog op de politieke agenda en krijgt ook in de media veel aandacht. Het is een begrip dat veel facetten kent en waarmee bestuurders en burgers nog vaak worstelen. Want hoever moet je gaan als het om veiligheid gaat? Na de aanslagen van 9/11 was de wereld in shock en werden draconische maatregelen genomen. Inmiddels denken we er iets genuanceerder over en zoeken we naar een goede balans tussen bijvoorbeeld veiligheid en privacy. En naar samenwerking tussen organisaties die zich met veiligheid bezighouden, nationaal en internationaal. Binnen Capgemini zijn wereldwijd tientallen consultants werkzaam die zich op het terrein van openbare orde, veiligheid en defensie hebben gespecialiseerd. Ook in Nederland. Zij hebben hun visie op de verschillende aspecten rond veiligheid beschreven in het visierapport Trends in Veiligheid.