Rapporten

Rapport 2019

Succesvol innoveren in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Slimmer samenwerken aan een veiliger Nederland”. Innovatie is duidelijk meer dan een buzzword in het veiligheidsdomein: veel betrokkenen zijn aan de slag om hun belangrijkste opdracht op een vernieuwende manier aan te pakken. Dat is cruciaal, want de bad actors zitten niet stil. Dankzij nieuwe technologie vinden criminelen steeds weer nieuwe manieren om te ontwrichten, op te ruien en digitale en fysieke veiligheidslinies te doorbreken.

Datagedreven innoveren in het veiligheidsdomein: van prototypes in een proeftuin naar echte werkende oplossingen in de dagelijkse praktijk!

Datagedreven werken, of informatiegestuurd werken (IGW), staat hoog op de agenda in het veiligheidsdomein, maar veel innovaties met data en analytics komen niet verder dan een experimentele fase. Recent Gartner-onderzoek1 toont aan dat minder dan de helft van de innovaties met data & analytics daadwerkelijk in productie genomen worden.

Toegevoegde waarde in de dagelijkse praktijk ontstaat pas wanneer deze innovaties in productie zijn. Om tot daadwerkelijke business impact in de dagelijkse praktijk te komen is een andere focus op innovatie met data & analytics nodig. In dit artikel geven we hier handvatten voor.

De moraal van het policing -verhaal

Slechts één op de vijf Nederlanders heeft een veilig gevoel bij de inzet van kunstmatige intelligentie in het veiligheidsdomein.1 Toch wint de inzet van deze en soortgelijke technologieën bij politiewerk aan terrein. Wat vinden wij daar als samenleving van?

Waar de politie van oudsher reactief was wanneer een overtreding of misdaad plaatsvond, stellen technologische ontwikkelingen de politie in staat steeds meer proactief te werk te gaan. Slimme camera’s en sensoren verzamelen enorme datasets aan informatie over jou en mij. Kunstmatige intelligentie beoordeelt deze data bijvoorbeeld op verdacht gedrag en koppelt gegevens van diverse databronnen aan elkaar. Zo wordt het mogelijk om overtredingen real time te detecteren, te bestraffen of zelfs te voorkomen. Het gebruik van big data en kunstmatige intelligentie kan zo een ingrijpende invloed hebben op de veiligheid en leefbaarheid van onze samenleving. Waar ligt de grens van collectieve versus individuele veiligheid? De eerste stappen worden gezet zoals de ethische richtlijnen omtrent kunstmatige intelligentie vanuit de Europese Commissie die in maart 2019 gepubliceerd worden.2

Ondanks oneindige technologische mogelijkheden is het cruciaal om stil te staan bij morele overwegingen: Is alles wat mogelijk is ook wenselijk? In dit artikel geven we aan de hand van twee voorbeelden vijf concrete acties om ethische vraagstukken te beantwoorden. Deze acties dragen bij aan het waarborgen van de veiligheid en leefbaarheid in de technologische samenleving.

Elektronisch ondertekenen: een kleine stap in techniek, een grote sprong voor de strafrechtketen

De elektronische handtekening maakt uitwisseling van gegevens efficiënter en opent deuren voor innovatie binnen de strafrechtketen.

Rapport 2018

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Wantrouwen en vertrouwen in de digitale samenleving.” In een tijd waarin fake news de samenleving op zijn grondvesten doet schudden, persoonsgegevens regelmatig op straat liggen en nieuwe technologieën als Internet of Things en drones potentieel grote impact hebben op onze privacy, is nauwelijks een actueler thema te bedenken.

Safe cities: disruptieve technologieën voor een veilige samenleving

Veiligheid en bereikbaarheid zijn belangrijke uitdagingen voor steden. Disruptieve technologieën bieden een oplossing, maar welke vraagstukken ontstaan?

Mind the Gap!

Het Cybersecuritybeeld Nederland 2017 dat staatssecretaris Dijkhoff op 21 juni 2017 naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, geeft aan dat de digitale weerbaarheid in Nederland achterblijft bij de groei van de dreigingen. De ontwikkelingen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie (ICT) gaan zeer snel waardoor ook de dreigingen vanuit staten en criminelen sterk toenemen. Onze weerbaarheid, die bestaat uit technische, organisatorische en mensgerichte maatregelen, kan hier geen gelijke tred mee houden. Het gevolg daarvan is dat onze maatschappij kwetsbaarder wordt omdat de beveiliging van onze ICT steeds verder achterop komt te lopen. Deze gap wordt steeds groter. Hoe zorgen we dat we meer grip krijgen op deze ontwikkeling?

2030: een Truman Show of maatschappij met menselijke autonomie?

Als we in 2030 terugkijken naar de technologische mogelijkheden die we in 2018 bedachten en benutten in onze maatschappij, wat valt ons dan op? Werden we primair gedreven door mogelijkheden en gebruiksgemak? Zijn we regie blijven voeren op de gekozen innovaties en de impact die zij hebben op onze autonomie als mens en maatschappij? Nieuwe technologieën verzamelen vaak enorm veel data over ons gedrag op basis waarvan interventies gepleegd kunnen worden die ons gedrag beïnvloeden. Het is gemakkelijk om in deze stroomversnelling mee te gaan. Wij stappen hier in dit artikel uit en geven een handreiking om de menselijke maat te behouden bij de datahonger van moderne technologie.

Rapport 2017

In deze editie is het thema ‘In een verbonden samenleving.’ En dit thema is niet zomaar gekozen, want onze maatschappij kan steeds meer worden beschouwd als een complex van verbindingen. Verbindingen tussen mensen, tussen organisaties en tussen apparaten, waarbij die drie entiteiten ook onderling steeds hechter in verbinding staan. Een ontwikkeling die het gevolg is van de opkomst van het internet. En aangezien het internet zich steeds verder ontplooit, met steeds nieuwe toepassingen (met het Internet of Things als een voorname recente innovatie), staat de ontwikkeling van de verbonden samenleving nooit stil.

Structureel inzicht in effecten stimuleert samenwerken vanuit 'de bedoeling'

Samenwerkingsverbanden binnen het veiligheidsdomein maken steeds vaker een omslag in de manier van werken. Van werken aan de hand van systemen, protocollen en regels wordt de omslag gemaakt naar werken vanuit de bedoeling. Om deze focus te behouden, is het nodig om structureel verbinding te zoeken met de omgeving. Deze verbinding kan worden gemaakt door de dialoog aan te gaan over wensen en behoeften en over de waardering van gekozen interventies. Het krijgen van structureel inzicht in gerealiseerde effecten heeft impact op de bedrijfsvoering. Een goed opgezet plan, volgens een aantal principes, zorgt voor een laagdrempelige start.

Van web naar WhatsApp

Het op een slimme manier aanbieden van informatie via populaire communicatiemiddelen zorgt voor gemakkelijkere interactie tussen de burger en de politie.

Handhaving en dienstverlening bijten elkaar niet

Om het dienstverleningsproces niet te frustreren kan de inzet van risicomodellen helpen bij het gericht inzetten van toezicht op burgers of bedrijven die geen recht hebben op toedeling van middelen.

Rapport 2016

In de nieuwe, editie staat de mens centraal. De mens als (zelfredzame) burger, als slachtoffer, als beleidsmaker en als aanjager van digitale innovatie. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die in het rapport aan bod komen.

Mens versus machine: maatregelen tegen massasurveillance

Om de beveiliging tegen spionerende overheden (en bedrijven) beter te regelen, zal komende jaren veel worden geïnvesteerd in concrete technische maatregelen. Nederland, en de Nederlandse overheid, kan hierin voorop lopen.

Communicatie na een datalek cruciaal voor behoud van vertrouwen

Sinds 1 januari 2016 geldt de meldplicht datalekken. Dit vraagt om een zorgvuldig opgezette communicatiestrategie richting slachtoffers in geval van een datalek.

Menselijke beïnvloeding is kinderlijk eenvoudig: wapen je tegen social engineering!

Social engineering is de aanvalstechniek waarbij misbruik wordt gemaakt van menselijke eigenschappen om vertrouwelijke informatie te verkrijgen of iemand te verleiden een bepaalde handeling te laten verrichten. In dit artikel wordt de psychologie achter social engineering toegelicht, wordt geschetst welke technologische middelen cybercriminelen anno 2016 gebruiken en laten we zien hoe men zichzelf en de eigen organisatie hiertegen kan wapenen.

Rapport 2015

Veel organisaties hebben inmiddels substantiële stappen gezet op weg naar een digitale organisatie of zijn daar mee bezig. In deze uitgave treft u voorbeelden aan van concrete digitaliseringsprojecten die inmiddels succesvol zijn geïmplementeerd. Maar ook voorbeelden van situaties, processen en ketens waar nog veel kansen liggen voor verdere digitalisering. Aanvullend hebben we ook dit jaar door TNS NIPO een onderzoek laten uitvoeren onder burgers in Nederland. De uitkomsten geven inzicht in de mening en perceptie van de Nederlandse burger op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Digitale informatieuitwisseling is sleutel tot succes bij toezicht en handhaving

Digitale dienstverlening is de trigger voor betere samenwerking tussen toezichthoudende partijen in het publieke domein.

De nieuwe privacyverordening eist een risicogerichte benadering

De nieuwe Europese privacyverordening heeft een verplicht karakter als het gaat om bescherming van persoonsgegevens. Uitvoeren van alleen een Privacy Impact Assessment is onvoldoende.

De digitale dialoog tijdens crisis: twee weten meer dan één

De rol van de burger gedurende een crisis gaat verder dan het ‘sluiten van deuren en ramen’. Burger en overheid zijn voor elkaar een bron van nuttige informatie.

Rapport 2014

Ketensamenwerking staat als onderwerp inmiddels volop in de aandacht bij de Rijksoverheid. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen diverse overheden, maar vooral ook om samenwerking tussen overheid, burgers en bedrijfsleven. Belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de overheid de wens van burgers centraal stelt bij deze interactie. Digitalisering in het veiligheidsdomein biedt een oplossing om deze samenwerking en afstemming goed vorm te geven en te kunnen sturen op resultaten.

Naar één landelijke meldkamerorganisatie door digitale ketensamenwerking

In oktober 2013 is het transitieakkoord getekend om van 22 meldkamers naar 1 landelijke meldkamerorganisatie (LMO) te gaan. Ten behoeve van die nieuwe organisatie zal een landelijk en multidisciplinair IM&ICT-domein worden gerealiseerd met een aantal grote aanbestedingen zoals het Nieuwe Meldkamer Systeem (NMS) en C2000. Deze ontwikkelingen vormen een buitengewoon complexe digitale transformatie voor het veiligheidsdomein. De veelheid aan belanghebbenden is ongekend. Om de LMO succesvol te ontwikkelen, is een gebalanceerde strategie nodig. Een strategie waarin de verschillende belangen worden (h)erkend. Een strategie waarin ruimte wordt geboden om de veranderingen incrementeel door te voeren.(1)

Fraude - Met de fietsverzekeringen aangepakt door het delen van informatie

Het delen van elkaars gegevens vinden organisaties eng. Vooral ook vanuit het privacyoogpunt denkt men onterecht dat bijna niets kan. Er mag echter vaak meer dan men denkt en uitwisselen van informatie kan de verschillende partijen ook winst opleveren.

Anti-witwasbeleid: think big, act small

Criminelen zijn de motor van innovatie en internationale samenwerking in het veiligheidsdomein. Zij zorgen voor de noodzaak om beter samen te werken aan vrede en veiligheid.

Rapport 2013

Het visierapport geeft het startschot voor een dialoog over digitale veiligheid in Nederland. We kennen allemaal de voordelen van de digitale samenleving, maar er is ook een andere kant. Op die steeds drukkere digitale snelweg voegen steeds vaker ongenode deelnemers in, die de veiligheid van informatie in gevaar brengen en ons kwetsbaar maken. Hoe houden we ze van de weg en de zaak onder controle? Is dat een taak van de overheid of een gezamenlijke verantwoordelijkheid?

Versterken van de strafrechtketen? Regisseer de ruimte voor resultaat!

Realiseren van betere prestaties in de strafrechtketen vereist van het ministerie om de gulden middenweg te vinden tussen regie voeren en het geven van ruimte.

Cyber resilience in het jaarverslag?

Cyber resilience is een randvoorwaarde geworden voor de continuïteit en bescherming van de reputatie van organisaties. Meer transparantie is nodig om het vertrouwen te behouden.

De menigte onder (online) controle!

Social media biedt mogelijkheden om voor en tijdens het (ongeplande) evenement de online crowd te monitoren en sturen.

Rapport 2011

In het bereiken van een veilige samenleving en een optimaal beveiligde ‘BV Nederland’ speelt Capgemini al jaren een rol van belang. We adviseren overheden en organisaties op strategisch niveau, doen onderzoek, integreren systemen en bouwen aan intelligente oplossingen. Nationaal en internationaal. Om de kennis die we daarmee opdoen te delen en op te schalen, brengen we Trends in Veiligheid uit: een overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en onze visie daarop.

Rapport 2010

Veiligheid staat al jaren hoog op de politieke agenda en krijgt ook in de media veel aandacht. Het is een begrip dat veel facetten kent en waarmee bestuurders en burgers nog vaak worstelen. Want hoever moet je gaan als het om veiligheid gaat? Na de aanslagen van 9/11 was de wereld in shock en werden draconische maatregelen genomen. Inmiddels denken we er iets genuanceerder over en zoeken we naar een goede balans tussen bijvoorbeeld veiligheid en privacy. En naar samenwerking tussen organisaties die zich met veiligheid bezighouden, nationaal en internationaal. Binnen Capgemini zijn wereldwijd tientallen consultants werkzaam die zich op het terrein van openbare orde, veiligheid en defensie hebben gespecialiseerd. Ook in Nederland. Zij hebben hun visie op de verschillende aspecten rond veiligheid beschreven in het visierapport Trends in Veiligheid.