Rapporten

Rapport 2021

Op het moment van schrijven van dit trendrapport is de strijd tegen COVID-19 nog in volle gang. Woorden schieten tekort om te beschrijven hoe blij we zijn met de inzet van eenieder in deze strijd, waaronder niet in de laatste plaats de medewerkers in het veiligheidsdomein. Want juist ook de organisaties in het veiligheidsdomein hebben moeten reageren op de nieuwe werkelijkheid, zowel wat die betekent voor de samenleving als ook wat die betekent voor de eigen organisatie en manieren van werken.

Willen, moeten, kunnen: de weg naar informatiegestuurd werken

Informatiegestuurd Werken is al jaren een prioriteit in het publieke veiligheidsdomein. We hebben steeds meer en sterkere connecties met elkaar via apparaten, wat steeds meer digitale sporen oplevert. Door deze hyperconnectiviteit, samen met de opkomst van big data en kunstmatige intelligentie zijn in rap tempo tal van nieuwe mogelijkheden ontstaan voor de identificatie van overtredingen, misstanden en verdachte situaties. Het moge duidelijk zijn dat informatiegestuurde besluiten doorgaans betere besluiten zijn. Het blijft echter een uitdaging om de juiste informatie op het juiste moment op de juiste plek te krijgen om besluitvorming optimaal te ondersteunen. Hoewel er steeds meer succesvolle experimenten zijn te vinden met IGW-toepassingen, belandt meer dan de helft in de valley of death – de kloof tussen prototype en operationele implementatie. Volgens de auteurs van dit artikel ligt de sleutel tot succes besloten in de manier waarop we IGW benaderen: niet als een technologiekwestie, maar als een verandervraagstuk, waarin je een attitudeverandering nastreeft van ‘wat denken we?’ naar ‘wat weten we?’. Hoe verhoog je die veranderbereidheid? Dit artikel biedt het antwoord. De kernbegrippen: ‘willen’, ‘moeten’ en ‘kunnen’.

Verbeterde identificatie door AI-gedreven documentcontrole

In de afgelopen zes jaar is identiteitsfraude in Nederland met meer dan 500% toegenomen. Een verontrustende ontwikkeling, want het identiteitsbewijs is zo’n beetje het belangrijkste en gevoeligste document wat we bezitten. Het wil op zich niet zeggen dat de documenten niet veilig zijn, maar dat criminelen dankzij geavanceerde beeldbewerkingstechnologie en printtechnieken in staat zijn ze goed na te maken. Op zo’n manier dat de huidige controlemechanismen niet meer voldoen. En daar zit hem de crux volgens de auteur van dit artikel. Controlerende instanties moeten worden geëquipeerd om deze steeds complexere taak effectief te kunnen invullen. Dit artikel identificeert drie belangrijke uitdagingen, en geeft handvatten voor de benadering daarvan. Door toepassing van moderne AI-technologie zijn medewerkers straks beter in staat hun controletaken te vervullen – en kunnen we identiteitsfraude op een effectieve manier bestrijden.

Digitale veiligheid en kwantuminternet; gaat dat samen?

De opkomst van kwantumtechnologie betekent een revolutie. Een revolutie, voor onze mogelijkheden om ’s werelds meest complexe problemen op te lossen. En een revolutie, voor de mogelijkheden van criminelen om beveiligingslinies te doorbreken en aan de haal te gaan met waardevolle gegevens. We moeten ervoor zorgen dat kwantumtechnologie niet in de verkeerde handen valt, en doen wat we kunnen om verantwoorde toepassing van kwantumtechnologie te borgen. Met nieuwe beveiligingsmethoden, mogelijk gemaakt door – inderdaad – kwantumtechnologie. En met een weloverwogen benadering van de mogelijkheden en de risico’s. De overheid zal een voorbeeldfunctie moeten tonen in een wereld van veranderde digitale veiligheid. Miljarden euro’s aan subsidietrajecten zullen nodig zijn in de uitrol van QKD-netwerken en bedrijven zullen op de gevaren en baten van het kwantuminternet moeten worden gewezen. Tegelijkertijd zullen we staatsgevoelige gegevens op de juiste manier moeten beschermen. Tot slot zullen we keuzes moeten maken om eerlijke en verantwoordelijke toegang tot het kwantuminternet te borgen. En hoewel de brede toepassing van kwantumtechnologie nog voor ons ligt, is het zaak om ons er nu alvast op voor te bereiden. Een goed begin is het halve werk!

Rapport 2020

Innovatieve technologie houdt Nederland veilig

Cyber crime, cyber security, artificial intelligence, informatie gestuurd werken (IGW) en natuurlijk innoveren, allemaal thema’s die actueel zijn voor uw werk in het (publieke) veiligheidsdomein. Hoe kunnen we al deze ontwikkelingen succesvol inzetten voor de maatschappij zonder de ethische kant uit het oog te verliezen?

Commandovoering in cyberconflicten

Binnen de NATO-organisatie ontwikkelen diverse R&D instellingen technologie en standaarden om als bondgenoten gezamenlijk en effectief op te kunnen treden. NATO maakt ook gebruik van niet-militaire instituten die met hun kennis uit het IT-domein bijdragen aan de innovatie van de bondgenootschappelijke capaciteiten. Recentelijk heeft een team van Capgemini-experts een analyse uitgevoerd naar de wijze waarop cyberinformatie in een militaire commandocentrum gepresenteerd en gedeeld kan worden. Dit artikel is een bewerking van het onderzoeksrapport en is tot stand gekomen door de succesvolle samenwerking van de onderzoeksleider van NCIA, Manisha Parmar en de projectleider van Capgemini, Peter Kwant.

Het expertteam van Capgemini bestond verder uit Frits Broekema, Ton Slewe, Jack van ’t Wout, Bart van Riel en Manon Kornmann.

De samenwerking tussen NCIA en Capgemini werd mede mogelijk gemaakt door de begeleiding van ‘The Hague Security Delta’ (HSD) : https://www.thehaguesecuritydelta.com/

Is de publieke cloud veilig genoeg voor gebruik in het veiligheidsdomein

Waarom is er zoveel weerstand tegen het gebruik van publieke cloud(diensten)? Waar is men bang voor? Vanuit veiligheidsoogpunt en vanuit kostenoverwegingen is het gebruik van de publieke cloud in andere sectoren al lang en breed geaccepteerd. Waarom gaat het dan zo moeizaam in het veiligheidsdomein?

Vrijwel elke grote organisatie in Nederland maakt inmiddels gebruik van publieke clouddiensten. Dit varieert van het gebruik van Microsoft Office 365 tot het gebruik van business applicaties als Salesforce. Deze organisaties hebben een bewuste keuze gemaakt om delen van hun infrastructuur en applicaties op een andere manier te gebruiken. Dit biedt deze organisaties legio voordelen, zoals minder kosten en verhoging van de snelheid om te veranderen.

Het Landelijke Meldpunt Internet Oplichting als instrument in de strijd tegen veranderde criminaliteit.

Criminaliteit in Nederland is na jarenlange daling vorig jaar voor het eerst gestegen naar 800.000 misdrijven, een stijging van 4 procentpunt 1. Alles wijst erop dat deze trendbreuk wordt veroorzaakt door een verschuiving naar de digitale criminaliteit. Online handelsfraude heeft de traditionele fietsendiefstal van de troon verstoten. Uit de jaarcijfers van de politie blijkt bijvoorbeeld dat in 2019, 57.915 meldingen zijn gedaan van online handelsfraude . Een toename van ruim 30% ten opzichte van 2018 (toen 44.399 meldingen). Het gaat om een schadebedrag van bijna 15 miljoen euro. De veel voorkomende cybercriminaliteit moet worden aangepakt. Zoals Akerboom in 2017 al in CSR Magazine schreef: “Nederland moet onveiliger worden voor criminelen, óók in de digitale wereld”. Maar de aanpak van de veel voorkomende cybercriminaliteit is lastig. Hoewel de specialistische kennis op het gebied van cybercriminaliteit aanwezig is bij de landelijke eenheid (Team Hightech Crime) en bij de regionale eenheden (de cyberteams), wordt vrijwel alleen ingezet op de grotere, complexere zaken. Terwijl het gros van de meldingen ‘simpele’ marktplaatsfraude betreft. Hoe de politie zich kan organiseren op het gebied van veel voorkomende cybercriminaliteit wordt momenteel mee geëxperimenteerd.

Rapport 2019

Succesvol innoveren in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Slimmer samenwerken aan een veiliger Nederland”. Innovatie is duidelijk meer dan een buzzword in het veiligheidsdomein: veel betrokkenen zijn aan de slag om hun belangrijkste opdracht op een vernieuwende manier aan te pakken. Dat is cruciaal, want de bad actors zitten niet stil. Dankzij nieuwe technologie vinden criminelen steeds weer nieuwe manieren om te ontwrichten, op te ruien en digitale en fysieke veiligheidslinies te doorbreken.

Hoe start je een innovatie? Met een aansprekend verhaal!

Stel: je werkt in het veiligheidsdomein en je wordt gevraagd mee te denken over innovaties. Je hebt best wel wat ideeën en omdat je redelijk technisch bent onderlegd, weet je ook nog wel wat mogelijk is. Maar hoe structureer je dat nou? Of misschien heb je nog helemaal niet zo’n kijk op wat er allemaal kan en hoe een innovatie eruit kan zien. Waar haal je inspiratie vandaan? En hoe krijg je een overzicht van alles wat mogelijk is? En heb je eenmaal een longlist: hoe maak je daar keuzes in? En hoe krijg je de mensen mee in je ideeën? In dit artikel vind je inspiratie, structuur en de start voor je verhaal!

Publiek privaat vliegwiel voor cybersecurity in het justitiële domein

Momenteel wordt hard gewerkt aan de Nationale Veiligheid Strategie (NVS). Naar verwachting is deze klaar in de zomer van 2019. Deze strategie biedt inzicht in hoe het Ministerie van Justitie en Veiligheid met alle betrokken partijen de nationale veiligheid de komende jaren kunnen versterken en de dreigingsanalyse flexibel en bestendig kunnen maken. Dit is nodig omdat de dreigingen constant doorontwikkelen. Zeker in het cybersecurity-domein zien we dat kwaadwillenden – of dat nu statelijke actoren zijn of sensatiezoekende scriptkiddies – vindingrijk en creatief zijn. Daarbij komt dat de middelen die benodigd zijn om aanzienlijke schade te berokkenen steeds toegankelijker en goedkoper worden. Tot slot: deze kwaadwillenden hebben vaak alle tijd, hetgeen een randvoorwaarde is die de verdedigende partij vaak niet heeft. Kortom: vele ingrediënten voor succesvolle innovatie zijn rijkelijk aanwezig aan de kant van kwaadwillenden

Vernieuwen met echte impact

Van zichtbaar naar minder zichtbaar: de vormen van criminaliteit verschuiven mee met (technologische) veranderingen in de maatschappij. Het veiligheidsdomein moet mee innoveren om oplossingen te zoeken voor de uitdagingen van deze tijd. Verschillende partijen zoals politie, OM, gemeenten en private partijen werken samen om nieuwe manieren te vinden om criminaliteit aan te pakken. Onze observatie is echter dat innovatieve ideeën in het veiligheidsdomein niet altijd de (complete) oplossing van het probleem vormen: vaak verzanden innovaties in simpele ingrepen op processen. In dit artikel geven we antwoord op de vraag hoe je betekenisvol kunt innoveren door uitdagingen meer effectgericht te benaderen, zodat de innovatie daadwerkelijk bijdraagt aan het gezamenlijk gewenste effect.

Rapport 2018

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Wantrouwen en vertrouwen in de digitale samenleving.” In een tijd waarin fake news de samenleving op zijn grondvesten doet schudden, persoonsgegevens regelmatig op straat liggen en nieuwe technologieën als Internet of Things en drones potentieel grote impact hebben op onze privacy, is nauwelijks een actueler thema te bedenken.

Safe cities: disruptieve technologieën voor een veilige samenleving

Veiligheid en bereikbaarheid zijn belangrijke uitdagingen voor steden. Disruptieve technologieën bieden een oplossing, maar welke vraagstukken ontstaan?

Nepnieuws en desinformatie in het veiligheidsdomein

Door de circulatie van ‘nepnieuws’ staat de betrouwbaarheid van informatie meer dan ooit onder druk. De toenemende invloed van desinformatie kan ook directe, tastbare consequenties hebben in het veiligheidsdomein. Om de negatieve gevolgen van deze trend in te dammen, is het tijd om actie te ondernemen.

Hoe nepnieuws een dubbele dreiging vormt

De verspreiding van nepnieuws is een veelbesproken onderwerp. Steeds meer burgers maken zich zorgen. Inlichtingendiensten hebben moeite deze verspreiding te detecteren en tegen te gaan. Van de burgers ziet 62% de verspreiding van nepnieuws als een bedreiging voor de veiligheid van zichzelf en samenleving aldus het onderzoek van GfK1. Hoe bepaal je de grens tussen een mening en foutieve informatie en hoe zorg je ervoor dat maatregelen tegen nepnieuws niet leiden tot censuur?

Rapport 2017

In deze editie is het thema ‘In een verbonden samenleving.’ En dit thema is niet zomaar gekozen, want onze maatschappij kan steeds meer worden beschouwd als een complex van verbindingen. Verbindingen tussen mensen, tussen organisaties en tussen apparaten, waarbij die drie entiteiten ook onderling steeds hechter in verbinding staan. Een ontwikkeling die het gevolg is van de opkomst van het internet. En aangezien het internet zich steeds verder ontplooit, met steeds nieuwe toepassingen (met het Internet of Things als een voorname recente innovatie), staat de ontwikkeling van de verbonden samenleving nooit stil.

Meer JSF’s of meer digitale wapensystemen?

Onze welvaart en onze waarden zijn diep verbonden geraakt met en in het digitale domein. Onze digitale vrijheid is daardoor essentieel onderdeel geworden van onze vitale infrastructuur. Dit vereist robuuste beschermingsmaatregelen.

Cybersecurity als randvoorwaarde voor sterke ketens

Organisaties maken deel uit van ketens en zijn daarmee afhankelijk van de cyberweerbaarheid van partners. Samenwerken op ketenniveau is daarom essentieel.

Toegang tot miljarden apparaten: Een nieuw risico!

In veel sectoren zoals de energiesector, de gezondheidszorg, de auto-industrie en de transportsector wordt steeds meer gebruik gemaakt van onderling verbonden apparatuur. Het ‘Internet of Things’ (IoT) is hier een voorbeeld van. De verschillende typen apparatuur zijn heel divers en lopen uiteen van servers, wearables, slimme meters en pacemakers tot autonome robots. Deze apparatuur kan gegevens met elkaar uitwisselen en gebruikmaken van elkaars functionaliteit. De schaal waarop apparatuur wordt gebruikt, het belang voor de mens bij het gebruik en de informatie die wordt uitgewisseld, wordt steeds groter. Meer dan 55% van de Nederlanders vindt dat de Nederlandse overheid en bedrijven onvoldoende zijn voorbereid op een mogelijke cyberoorlog1. Hoe zorgen we ervoor dat aanvallen worden voorkomen en op een veilige manier grote aantallen verbonden apparatuur in het IT-landschap kunnen worden opgenomen?

Rapport 2016

In de nieuwe, editie staat de mens centraal. De mens als (zelfredzame) burger, als slachtoffer, als beleidsmaker en als aanjager van digitale innovatie. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die in het rapport aan bod komen.

De Chief Information Security Officer anno 2016

Met de voortdurende stroom van nieuwe dreigingen en veranderende wetgeving verandert ook de rol van de Chief Information Security Officer (CISO).

De industrie zorgt voor een veiligere omgeving

Er is van oudsher een natuurlijke spanning tussen de chemische industrie en de veiligheid in de omgeving van het bedrijf. Ervaring leert namelijk dat als het misgaat, dit grote consequenties heeft. De overheid heeft aangaande omgevingsveiligheid een controlerende en toezichthoudende rol. In dit artikel laten we zien dat een echte bijdrage aan meer veiligheid vanuit het bedrijf zelf moet komen. Door leiderschap, samenwerking, professionalisering en digitalisering kan vooral het bedrijf bijdragen aan de algehele omgevingsveiligheid.

Wettelijke dilemma’s in digitale opsporing

Digitaal en internetrechercheurs hebben momenteel beperkte juridische mogelijkheden om zelf digitaal bewijs te verzamelen en verdachten op te sporen.

Rapport 2015

Veel organisaties hebben inmiddels substantiële stappen gezet op weg naar een digitale organisatie of zijn daar mee bezig. In deze uitgave treft u voorbeelden aan van concrete digitaliseringsprojecten die inmiddels succesvol zijn geïmplementeerd. Maar ook voorbeelden van situaties, processen en ketens waar nog veel kansen liggen voor verdere digitalisering. Aanvullend hebben we ook dit jaar door TNS NIPO een onderzoek laten uitvoeren onder burgers in Nederland. De uitkomsten geven inzicht in de mening en perceptie van de Nederlandse burger op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Omslag nodig voor digitale slagkracht

Trends in de veiligheidssituatie en technologie betekenen dat Defensie een andere weg moet inslaan bij de verder opbouw van offensieve cybercapaciteiten.

Open data en privacy

Bij het openstellen van data door de overheid is het veiligheidsdomein tot nu toe een blinde vlek. Dit artikel onderstreept het belang om dit goed én veilig te doen.

Samen stap voor stap naar digitale dienstverlening bij de rechtspraak

Het geluid van fax en het gevoel van papier gaan verdwijnen. Burger en ketenpartners willen digitaal. De rechtspraak ziet kans op innovatie en hogere kwaliteit.

Rapport 2014

Ketensamenwerking staat als onderwerp inmiddels volop in de aandacht bij de Rijksoverheid. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen diverse overheden, maar vooral ook om samenwerking tussen overheid, burgers en bedrijfsleven. Belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de overheid de wens van burgers centraal stelt bij deze interactie. Digitalisering in het veiligheidsdomein biedt een oplossing om deze samenwerking en afstemming goed vorm te geven en te kunnen sturen op resultaten.

Bepaal, plan en volg het ritme in de keten

Het presteren van één organisatie heeft effect op andere organisaties in de keten. Het anticiperen op het ritme van de keten is cruciaal voor de eigen bedrijfsvoering.

Versterking veiligheid door afgestemde digitale transformatiestrategie

Een veiligere samenleving, dat is een belangrijke doelstelling van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Dat start niet alleen bij de opsporing en berechting van een verdachte, maar al bij de preventie van een delict.

Van rigiditeit naar flexibiliteit in ketensamenwerking

Informatievoorziening vanuit de cloud gaat een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van nieuwe ketensamenwerkingsvormen in de toekomst.

Rapport 2013

Het visierapport geeft het startschot voor een dialoog over digitale veiligheid in Nederland. We kennen allemaal de voordelen van de digitale samenleving, maar er is ook een andere kant. Op die steeds drukkere digitale snelweg voegen steeds vaker ongenode deelnemers in, die de veiligheid van informatie in gevaar brengen en ons kwetsbaar maken. Hoe houden we ze van de weg en de zaak onder controle? Is dat een taak van de overheid of een gezamenlijke verantwoordelijkheid?

Meer vissen in de vijver met de White Hat Office

De toenemende aandacht voor cybersecurity leidt tot een groot tekort aan gekwalificeerde hackers. Wij zien een structurele, publiekprivate oplossing.

De menigte onder (online) controle!

Social media biedt mogelijkheden om voor en tijdens het (ongeplande) evenement de online crowd te monitoren en sturen.

Versterken van de strafrechtketen? Regisseer de ruimte voor resultaat!

Realiseren van betere prestaties in de strafrechtketen vereist van het ministerie om de gulden middenweg te vinden tussen regie voeren en het geven van ruimte.

Rapport 2011

In het bereiken van een veilige samenleving en een optimaal beveiligde ‘BV Nederland’ speelt Capgemini al jaren een rol van belang. We adviseren overheden en organisaties op strategisch niveau, doen onderzoek, integreren systemen en bouwen aan intelligente oplossingen. Nationaal en internationaal. Om de kennis die we daarmee opdoen te delen en op te schalen, brengen we Trends in Veiligheid uit: een overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en onze visie daarop.

Rapport 2010

Veiligheid staat al jaren hoog op de politieke agenda en krijgt ook in de media veel aandacht. Het is een begrip dat veel facetten kent en waarmee bestuurders en burgers nog vaak worstelen. Want hoever moet je gaan als het om veiligheid gaat? Na de aanslagen van 9/11 was de wereld in shock en werden draconische maatregelen genomen. Inmiddels denken we er iets genuanceerder over en zoeken we naar een goede balans tussen bijvoorbeeld veiligheid en privacy. En naar samenwerking tussen organisaties die zich met veiligheid bezighouden, nationaal en internationaal. Binnen Capgemini zijn wereldwijd tientallen consultants werkzaam die zich op het terrein van openbare orde, veiligheid en defensie hebben gespecialiseerd. Ook in Nederland. Zij hebben hun visie op de verschillende aspecten rond veiligheid beschreven in het visierapport Trends in Veiligheid.