Rapporten

Rapport 2019

Succesvol innoveren in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Slimmer samenwerken aan een veiliger Nederland”. Innovatie is duidelijk meer dan een buzzword in het veiligheidsdomein: veel betrokkenen zijn aan de slag om hun belangrijkste opdracht op een vernieuwende manier aan te pakken. Dat is cruciaal, want de bad actors zitten niet stil. Dankzij nieuwe technologie vinden criminelen steeds weer nieuwe manieren om te ontwrichten, op te ruien en digitale en fysieke veiligheidslinies te doorbreken.

Kwantum veegt vloer aan met digitale veiligheid

Begrippen

Kwantumcomputer is een nieuw revolutionair type computer. Deze computers maken slim gebruik van de natuurwetten uit de kwantummechanica, waardoor ze over een enorme parallelle rekenkracht beschikken. Van deze technologie wordt verwacht dat ze een grote impact teweegbrengt op het gebied van optimalisatie, chemie en kunstmatige intelligentie.

Qubits zijn de eenheid van kwantuminformatie. Het aantal qubits is een belangrijke, hoewel niet de enige, maat voor de rekenkracht van een kwantumcomputer. Qubits zijn het equivalent van bits in een gewone computer.

Encryptie is de versleuteling van digitale gegevens.

RSA is een hedendaagse encryptiemethode die veel gebruikt wordt bij inloggen. De veiligheid van RSA is evenredig aan de grootte van de sleutel die gebruikt wordt.

Kwantumcomputers zullen in staat zijn hedendaagse encryptie te ontcijferen. Komt onze digitale veiligheid hiermee in gevaar en liggen straks al onze gegevens op straat?

Encryptie zorgt ervoor dat niemand zich kan bemoeien met persoonlijke zaken. Als je pint bij de kassa wordt alles versleuteld, van de pincode die je intoetst tot de pintransactie die naar de bank gaat. Dit zorgt ervoor dat derden niet zomaar kunnen uitlezen wat er gebeurt en vooral geen aanpassingen kunnen doen. Kwantumcomputers, een nieuwe revolutionaire techniek, dreigen hier verandering in te brengen. Hierdoor liggen straks misschien al onze data op straat. De vraag is of we ons zorgen moeten maken. Hoe serieus is dreiging van kwantumcomputers voor onze digitale veiligheid, en hoe kunnen we ons voorbereiden?

Elektronisch ondertekenen: een kleine stap in techniek, een grote sprong voor de strafrechtketen

De elektronische handtekening maakt uitwisseling van gegevens efficiënter en opent deuren voor innovatie binnen de strafrechtketen.

Een innovatie-aanpak: veel meer dan alleen een speeltuin

Drones leggen vliegveld Gatwick een week plat, de Russische Marine blokkeert de zee van Azov, Oostvaardersplassen activisten negeren de wet, piraterij neemt weer toe in West-Afrika, cocaïnesmokkel door onderzeeboten in de Caraïbische Zee, milieu-incidenten met containers op de Noordzee. De samenleving, nationaal en internationaal, wordt steeds geconfronteerd met nieuwe veiligheidsbedreigingen. De handhavers van de openbare orde en veiligheid reageren echter voornamelijk met traditionele methodes en bestaande procedures. Dat is vaak ineffectief en kost veel tijd. Tijd waarin veel schade ontstaat: materiële schade en immateriële, waaronder reputatieschade.

Het verkorten van die reactietermijn levert potentieel veel waarde op. Daarom is een innovatieve cultuur noodzakelijk: een cultuur waarbij voortdurend nieuwe aanpakken worden beproefd, geëvalueerd en geïnstitutionaliseerd. In de praktijk zien we dat er wel wordt geëxperimenteerd, maar relatief weinig wordt geïmplementeerd. De Mobiele Eenheid gaat nog steeds de straat op met wapenstokken en traangas, Defensie stuurt nog steeds fregatten naar zee en de inlichtingendiensten sluiten telefoontaps aan.1

Rapport 2018

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Wantrouwen en vertrouwen in de digitale samenleving.” In een tijd waarin fake news de samenleving op zijn grondvesten doet schudden, persoonsgegevens regelmatig op straat liggen en nieuwe technologieën als Internet of Things en drones potentieel grote impact hebben op onze privacy, is nauwelijks een actueler thema te bedenken.

2030: een Truman Show of maatschappij met menselijke autonomie?

Als we in 2030 terugkijken naar de technologische mogelijkheden die we in 2018 bedachten en benutten in onze maatschappij, wat valt ons dan op? Werden we primair gedreven door mogelijkheden en gebruiksgemak? Zijn we regie blijven voeren op de gekozen innovaties en de impact die zij hebben op onze autonomie als mens en maatschappij? Nieuwe technologieën verzamelen vaak enorm veel data over ons gedrag op basis waarvan interventies gepleegd kunnen worden die ons gedrag beïnvloeden. Het is gemakkelijk om in deze stroomversnelling mee te gaan. Wij stappen hier in dit artikel uit en geven een handreiking om de menselijke maat te behouden bij de datahonger van moderne technologie.

Nederland digitaal veilig: internationale samenwerking als voorbeeld

De cyberdreiging wordt steeds groter en komt uit verschillende hoeken van de wereld. Het is een illusie dat een organisatie alleen volledig zelfstandig effectieve cybersecurity kan realiseren. Per definitie is er altijd een informatieachterstand op de crimineel. Met behulp van samenwerking en allianties in het delen van cyberinformatie kunnen we de wereld veiliger maken. Vertrouwen en heldere afspraken tussen de hoeders van onze cybersecurity zijn essentieel om goed samen te werken.

Hoe nepnieuws een dubbele dreiging vormt

De verspreiding van nepnieuws is een veelbesproken onderwerp. Steeds meer burgers maken zich zorgen. Inlichtingendiensten hebben moeite deze verspreiding te detecteren en tegen te gaan. Van de burgers ziet 62% de verspreiding van nepnieuws als een bedreiging voor de veiligheid van zichzelf en samenleving aldus het onderzoek van GfK1. Hoe bepaal je de grens tussen een mening en foutieve informatie en hoe zorg je ervoor dat maatregelen tegen nepnieuws niet leiden tot censuur?

Rapport 2017

In deze editie is het thema ‘In een verbonden samenleving.’ En dit thema is niet zomaar gekozen, want onze maatschappij kan steeds meer worden beschouwd als een complex van verbindingen. Verbindingen tussen mensen, tussen organisaties en tussen apparaten, waarbij die drie entiteiten ook onderling steeds hechter in verbinding staan. Een ontwikkeling die het gevolg is van de opkomst van het internet. En aangezien het internet zich steeds verder ontplooit, met steeds nieuwe toepassingen (met het Internet of Things als een voorname recente innovatie), staat de ontwikkeling van de verbonden samenleving nooit stil.

Sensing in de verbonden samenleving - Drie kansen voor de openbare veiligheid

Het is een cliché maar de technologische ontwikkelingen gaan razendsnel. Robots, zelfrijdende auto’s en slimme steden. Het zijn beelden uit science fiction films die inmiddels niet alleen meer op het witte doek te zien zijn. De voorspelling van voormalig Intel® voorzitter Gordon Moore in 1965 dat de kracht en mogelijkheden van (computer)chiptechnologieën iedere één tot twee jaar verdubbelen, is ruimschoots uitgekomen (1). De exponentiële toename van technologische mogelijkheden biedt enorme kansen voor de industrie, consumenten maar bovenal ook de publieke sector in het vergroten van de openbare veiligheid. In dit artikel gaan we in op drie toepassingen van sensing die we het meest waardevol achten voor het vergroten van de openbare veiligheid, namelijk: proactieve handhaving van de leefruimte, crowdmanagement en betere opsporing. Deze toepassingen scheppen de verplichting dat er uiterst zorgvuldig met security en privacy omgegaan wordt.

Politie op weg naar een omnichannel intakeorganisatie

Dienstverlening is voor de politie een belangrijk strategisch thema en een van de meest zichtbare onderdelen van het dagelijkse werk. Intake is het primaire bedrijfsproces waarlangs contacten tussen burgers en politie via de verschillende kanalen worden geleid (multichannel) en waarin de informatie wordt verwerkt voor afhandeling in de andere politieprocessen. Het intakeproces is volgens de politie aan een herziening toe. Het huidige proces is gebaseerd op een inzet van hoofdzakelijk traditionele dienstkanalen (telefonie en balie) en kent een sterke centrale regievoering. Door de opkomst van nieuwe technologieën en online-platformen zijn er andere sociaal-maatschappelijke structuren ontstaan. In deze digitale samenleving wil de politie beter aansluiting vinden voor het behoud van de eigen informatiepositie. Dit vraagt om een verruiming van het huidige communicatiemodel waarin de politie online actief gaat participeren: politieparticipatie. Met deze digitale transformatie in het intakeproces staat de politie aan de vooravond van een volgende fase in de verdere professionalisering van de dienstverlening: de omwenteling naar een omnichannel intakeorganisatie.

Computers met intuïtie: wen er maar aan!

De nieuwe golf van toepassingen van kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence of AI) benadert ‘intelligentie’ op andere manier dan in het verleden: ze zijn eerder ‘intuïtief’ dan ‘redenerend’ van karakter. Dat biedt zeker kansen, maar ook risico’s voor de manieren waarop die systemen in de samenleving kunnen worden ingezet.

Rapport 2016

In de nieuwe, editie staat de mens centraal. De mens als (zelfredzame) burger, als slachtoffer, als beleidsmaker en als aanjager van digitale innovatie. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die in het rapport aan bod komen.

Hoe Internet of Things de veiligheid binnen de vervoersector kan vergroten

Het Internet of Things (IoT) heeft een enorm potentieel; bijvoorbeeld voor de vervoersector. Niet alleen kunnen plannings- en onderhoudsprocessen veel efficiënter worden ingericht, ook kan de veiligheid van vervoer in grote mate toenemen in vergelijking met veiligheidssystemen waarbinnen geen koppeling van informatie plaatsvindt.

Digitale veiligheid begint op school

Cyberdreiging en -kwetsbaarheden nemen toe in het onderwijs. Voldoende bewustzijn over de risico’s en de impact zal de schoolomgeving veiliger maken.

Kwantumcomputers kraken versleuteling

Het concept van kwantumcomputers – computers met vele nieuwe mogelijkheden – bestaat al sinds 1981. Aan de mogelijkheid van het maken van een kwantumcomputer werd aanvankelijk weinig geloof gehecht. Dat is inmiddels compleet anders en wereldwijd wordt er nu veel geld gestoken in de ontwikkeling van stabiele kwantumcomputers.

Rapport 2015

Veel organisaties hebben inmiddels substantiële stappen gezet op weg naar een digitale organisatie of zijn daar mee bezig. In deze uitgave treft u voorbeelden aan van concrete digitaliseringsprojecten die inmiddels succesvol zijn geïmplementeerd. Maar ook voorbeelden van situaties, processen en ketens waar nog veel kansen liggen voor verdere digitalisering. Aanvullend hebben we ook dit jaar door TNS NIPO een onderzoek laten uitvoeren onder burgers in Nederland. De uitkomsten geven inzicht in de mening en perceptie van de Nederlandse burger op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Samen stap voor stap naar digitale dienstverlening bij de rechtspraak

Het geluid van fax en het gevoel van papier gaan verdwijnen. Burger en ketenpartners willen digitaal. De rechtspraak ziet kans op innovatie en hogere kwaliteit.

Netcentrisch toezicht: het toezicht van de toekomst

Falend toezicht is de reden tot vernieuwing waarbij de informatiepositie moet verbeteren. Een netcentrische werkwijze en digitale trends maken dit mogelijk.

Veerkracht bij uitval van digitale dienstverlening

NU.nl meldt op 16 december 2014: “Het Nederlandse ING kende afgelopen twaalf maanden de meeste storingsdagen van banken wereldwijd. Dat concludeert de website Allestoringen.nl, dat zich hiervoor baseert op informatie verzameld in 27 landen.” Dit soort nieuwsberichten over digitale dienstverlening zien we steeds vaker. Allestoringen.nl laat zien wanneer digitale dienstverlening faalt. De website laat zien of er sprake is van een grote storing of van geïsoleerde of kleinschalige problemen. Zowel commerciële diensten als diensten van de overheid worden 24/7 gemeten. Opvallend is dat alle vormen van digitale dienstverlening in meer of mindere mate geraakt worden door storingen. Het is dus niet de vraag of digitale diensten worden geraakt door uitval, maar in welke mate en hoe adequaat een organisatie in staat is om uitval te herstellen. De ‘veerkracht’ of ‘resilience’ van organisaties is nog belangrijker als het gaat om digitale dienstverlening in het kader van diensten die voor ons zelf cruciaal zijn of die vitaal zijn voor onze samenleving. Uit onderzoek1 blijkt dat slechts 12% van de Nederlanders denkt dat de overheid goed is voorbereid op de uitval van digitale dienstverlening. Heeft de meerderheid gelijk of zijn we goed voorbereid?

Rapport 2014

Ketensamenwerking staat als onderwerp inmiddels volop in de aandacht bij de Rijksoverheid. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen diverse overheden, maar vooral ook om samenwerking tussen overheid, burgers en bedrijfsleven. Belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de overheid de wens van burgers centraal stelt bij deze interactie. Digitalisering in het veiligheidsdomein biedt een oplossing om deze samenwerking en afstemming goed vorm te geven en te kunnen sturen op resultaten.

Ketensamenwerking: een goede voorbereiding is het halve werk

In dit artikel wordt beschreven wat de verschijnselen van ketenprojecten en/of -programma’s zijn en welke eisen dit stelt aan de inrichting van deze projecten en programma’s.

Van rigiditeit naar flexibiliteit in ketensamenwerking

Informatievoorziening vanuit de cloud gaat een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van nieuwe ketensamenwerkingsvormen in de toekomst.

Naar één landelijke meldkamerorganisatie door digitale ketensamenwerking

In oktober 2013 is het transitieakkoord getekend om van 22 meldkamers naar 1 landelijke meldkamerorganisatie (LMO) te gaan. Ten behoeve van die nieuwe organisatie zal een landelijk en multidisciplinair IM&ICT-domein worden gerealiseerd met een aantal grote aanbestedingen zoals het Nieuwe Meldkamer Systeem (NMS) en C2000. Deze ontwikkelingen vormen een buitengewoon complexe digitale transformatie voor het veiligheidsdomein. De veelheid aan belanghebbenden is ongekend. Om de LMO succesvol te ontwikkelen, is een gebalanceerde strategie nodig. Een strategie waarin de verschillende belangen worden (h)erkend. Een strategie waarin ruimte wordt geboden om de veranderingen incrementeel door te voeren.(1)

Rapport 2013

Het visierapport geeft het startschot voor een dialoog over digitale veiligheid in Nederland. We kennen allemaal de voordelen van de digitale samenleving, maar er is ook een andere kant. Op die steeds drukkere digitale snelweg voegen steeds vaker ongenode deelnemers in, die de veiligheid van informatie in gevaar brengen en ons kwetsbaar maken. Hoe houden we ze van de weg en de zaak onder controle? Is dat een taak van de overheid of een gezamenlijke verantwoordelijkheid?

Versterken van de strafrechtketen? Regisseer de ruimte voor resultaat!

Realiseren van betere prestaties in de strafrechtketen vereist van het ministerie om de gulden middenweg te vinden tussen regie voeren en het geven van ruimte.

De kracht van verbinden

Intelligente en mobiele software toepassingen helpen onveilige situaties op te lossen. Succes komt echter niet vanzelf en vraagt vooral om slimme verbindingen.

Big data in opsporing: nu pompen om niet te verzuipen

Uit recente ervaringen blijkt dat opsporingsinstanties alleen met ontologie en geautomatiseerde opsporing kunnen voorkomen dat ze verzuipen in big data.

Rapport 2011

In het bereiken van een veilige samenleving en een optimaal beveiligde ‘BV Nederland’ speelt Capgemini al jaren een rol van belang. We adviseren overheden en organisaties op strategisch niveau, doen onderzoek, integreren systemen en bouwen aan intelligente oplossingen. Nationaal en internationaal. Om de kennis die we daarmee opdoen te delen en op te schalen, brengen we Trends in Veiligheid uit: een overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en onze visie daarop.

Rapport 2010

Veiligheid staat al jaren hoog op de politieke agenda en krijgt ook in de media veel aandacht. Het is een begrip dat veel facetten kent en waarmee bestuurders en burgers nog vaak worstelen. Want hoever moet je gaan als het om veiligheid gaat? Na de aanslagen van 9/11 was de wereld in shock en werden draconische maatregelen genomen. Inmiddels denken we er iets genuanceerder over en zoeken we naar een goede balans tussen bijvoorbeeld veiligheid en privacy. En naar samenwerking tussen organisaties die zich met veiligheid bezighouden, nationaal en internationaal. Binnen Capgemini zijn wereldwijd tientallen consultants werkzaam die zich op het terrein van openbare orde, veiligheid en defensie hebben gespecialiseerd. Ook in Nederland. Zij hebben hun visie op de verschillende aspecten rond veiligheid beschreven in het visierapport Trends in Veiligheid.