Rapporten

Rapport 2021

Op het moment van schrijven van dit trendrapport is de strijd tegen COVID-19 nog in volle gang. Woorden schieten tekort om te beschrijven hoe blij we zijn met de inzet van eenieder in deze strijd, waaronder niet in de laatste plaats de medewerkers in het veiligheidsdomein. Want juist ook de organisaties in het veiligheidsdomein hebben moeten reageren op de nieuwe werkelijkheid, zowel wat die betekent voor de samenleving als ook wat die betekent voor de eigen organisatie en manieren van werken.

De politie krijgt een nieuw wapen!

De politieagent anno 2025 zal zich ontpoppen tot een mobiele kennis- en taakwerker. Opgegroeid en opgeleid in een tijdperk van digitale innovatie. Eraan gewend continu real time informatie tot zich te nemen, online te vergaderen en mobiele devices te integreren in het dagelijkse doen en laten. Hun verbeterde informatiepositie is een wapen op zich – zolang de politie-organisatie de juiste informatie op een effectieve manier voor ze weet te ontsluiten, via een op samenwerking gerichte mobiele werkplek.

In dit artikel zetten de auteurs uiteen hoe zo’n werkplek kan worden vormgegeven en welke verschijningsvormen er denkbaar zijn. Een werkplek die functioneel is toegespitst op de rol die een medewerker vervult en past bij diens persoonlijke ervaring. Het resultaat: een agent die in staat is pijlsnel te schakelen tussen uitvoering en analyse en tussen handelen en denken. Ondersteund door zijn nieuwe wapen: de werkplek van 2025.

Innoveren met impact: succesvol opschalen van innovaties

Er worden miljoenen geïnvesteerd door organisaties en overheden in innovatie om in te spelen op de veranderende behoeften van burgers en de nieuwe mogelijkheden van technologie. De COVID-19-pandemie heeft die ontwikkeling nog eens versneld. Bovendien laat de pandemie zien dat technologie het mogelijk maakt om werk en wonen op een andere manier in te richten, wat weer een stroom aan innovaties en veranderingen met zich mee zal brengen. Hoewel ideeën steeds sneller kunnen worden omgezet in innovaties, blijkt het voor veel organisaties moeilijk om ze in de organisatie te implementeren en op te schalen. Daarbij geldt dat technologie vaak wel op kan schalen, maar dat de organisatieveranderingen die nodig zijn om de innovatie te ondersteunen vaak een barrière vormen. Zo ontstaan grote verschillen tussen organisaties in hun innovatiesucces. Dit artikel doet een aantal handreikingen voor een effectieve, taakgerichte aanpak van implementeren en opschalen, met het oog op maximale benutting van uw innovatiepotentieel.

Ketensamenwerking zonder gegevens te hoeven delen

Sinds de invoering in 2018 komt iedere organisatie in Nederland in aanraking met de AVG. Al deze organisaties moeten hun systemen daarop inrichten. In het veiligheidsdomein is er nog een belangrijke schat aan kennis die in het belang van de hele samenleving bescherming verdient: gerubriceerde informatie. Het is soms lastig of zelfs onmogelijk om binnen het publieke veiligheidsdomein informatie op een effectieve manier uit te wisselen. Doordat informatie hierdoor niet goed kan worden gedeeld, of juist te makkelijk wordt gedeeld, kan een onderzoek in problemen komen en worden de belangen van individuen en organisaties geschaad. De huidige werkelijkheid dwingt het veiligheidsdomein verder vooruit te kijken, want als data voor eeuwig is, dan geldt dat ook voor gegevens die lekken of gestolen worden. Nieuwe, innovatieve technologie zoals Zero-Knowlegde cryptografie, kan daarbij een oplossing bieden. Hoe dat werkt, leest u in dit artikel.

Rapport 2020

Innovatieve technologie houdt Nederland veilig

Cyber crime, cyber security, artificial intelligence, informatie gestuurd werken (IGW) en natuurlijk innoveren, allemaal thema’s die actueel zijn voor uw werk in het (publieke) veiligheidsdomein. Hoe kunnen we al deze ontwikkelingen succesvol inzetten voor de maatschappij zonder de ethische kant uit het oog te verliezen?

Meer misdaden oplossen met minder politiemensen

De politie moet anders gaan werken om met minder menskracht meer zaken op te lossen. In dit artikel stellen wij drie vernieuwende manieren van werken voor.

Quantumcomputers: een forse inbreuk op vertrouwelijkheid

Quantumcomputers brengen vele nieuwe mogelijkheden met zich mee, van het ontwikkelen van nieuwe medicijnen tot het verkorten van reistijden in het openbaar vervoer. Net zoals vele vernieuwingen brengen quantumcomputers echter ook nieuwe risico’s met zich mee. Hun gigantische rekenkracht kan ingezet worden voor criminele activiteiten, zoals het kraken van wachtwoorden of versleutelde gegevens.

Kennis en kansen van artificial intelligence in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid 2019 beschreef hoe artificial intelligence (AI) geen hype meer is, maar blijvende technologie. Ook de Covid-19 pandemie toont de waarde van data, algoritmes en AI voor de veiligheid van onze samenleving. Overheden en ketenorganisaties, met name in het veiligheidsdomein, experimenteren internationaal met toepassingen van AI. Het gaat dan om toepassingen zoals beeldherkenning, fraudedetectie en criminaliteitvoorspellingen. Ontwikkelingen van nieuwe technologie als AI wekken echter ook onzekerheid en angst op onder de bevolking. AI is voor velen nog nieuw en onbekend. Het onbekende is eng, zeker als dit zowel het persoonlijke leven van burgers als de nationale veiligheid beïnvloedt. Dit wordt versterkt door verhalen in de media over AI-toepassingen die bijvoorbeeld inbreuk maken op privacy – zoals het inzetten van gezichtsherkenning om burgers te monitoren in China. Daarom is het binnen Nederland des te belangrijker dat de overheid introductie en adoptie van AI binnen het veiligheidsdomein in goede banen leidt.

Rapport 2019

Succesvol innoveren in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Slimmer samenwerken aan een veiliger Nederland”. Innovatie is duidelijk meer dan een buzzword in het veiligheidsdomein: veel betrokkenen zijn aan de slag om hun belangrijkste opdracht op een vernieuwende manier aan te pakken. Dat is cruciaal, want de bad actors zitten niet stil. Dankzij nieuwe technologie vinden criminelen steeds weer nieuwe manieren om te ontwrichten, op te ruien en digitale en fysieke veiligheidslinies te doorbreken.

Vertrouwen in artificial intelligence voor het veiligheidsdomein begint met experimenteren

Artificial intelligence (AI) is voorbij de hypefase. Het is ‘here to stay’. Ook in het veiligheidsdomein zien we in toenemende mate dat AI-toepassingen worden geïmplementeerd. In de nabije toekomst zullen we steeds vaker zelfs móeten vertrouwen op AI-capaciteiten om de innoverende crimineel te kunnen bijbenen. Organisaties in het veiligheidsdomein moeten zich bewust zijn van de uitdagingen en mogelijkheden die het implementeren van AI-oplossingen met zich meebrengen. Dit pleit niet alleen voor experimenteren maar vooral om in samenwerking met (private) partners AI-toepassingen te ontwikkelen en te gebruiken.

Publiek privaat vliegwiel voor cybersecurity in het justitiële domein

Momenteel wordt hard gewerkt aan de Nationale Veiligheid Strategie (NVS). Naar verwachting is deze klaar in de zomer van 2019. Deze strategie biedt inzicht in hoe het Ministerie van Justitie en Veiligheid met alle betrokken partijen de nationale veiligheid de komende jaren kunnen versterken en de dreigingsanalyse flexibel en bestendig kunnen maken. Dit is nodig omdat de dreigingen constant doorontwikkelen. Zeker in het cybersecurity-domein zien we dat kwaadwillenden – of dat nu statelijke actoren zijn of sensatiezoekende scriptkiddies – vindingrijk en creatief zijn. Daarbij komt dat de middelen die benodigd zijn om aanzienlijke schade te berokkenen steeds toegankelijker en goedkoper worden. Tot slot: deze kwaadwillenden hebben vaak alle tijd, hetgeen een randvoorwaarde is die de verdedigende partij vaak niet heeft. Kortom: vele ingrediënten voor succesvolle innovatie zijn rijkelijk aanwezig aan de kant van kwaadwillenden

Effectief informatiegestuurd werken (IGW) in een wereld met 5G-sensing

Het is hip en iedereen doet het: informatiegestuurd werken (IGW). Van politie, inspecties, defensie tot gemeenten en uitvoeringsinstanties: men is ‘om’. Informatiegestuurd werken zorgt ervoor dat zij veiligheidsproblemen succesvol aanpakken door op basis van de juiste informatie overzicht, inzicht en vooruitzicht te creëren. Hierdoor is de Belastingdienst bijvoorbeeld beter in staat om fraude op te sporen of kan de politie effectiever rondreizende criminelen signaleren en oppakken.

Maar wat gebeurt er als disruptieve, technologische ontwikkelingen zich onverminderd blijven aandienen, zoals sensoren in bekende objecten die real-time een explosie aan data genereren (sensing). Denk bijvoorbeeld aan de Joint Strike Fighter. Met alle data die zij met behulp van duizenden sensoren genereert, is zij praktisch een vliegend datacenter. Dit biedt veel kansen. Tegelijkertijd is het enorm uitdagend om op het moment supreme nuttige inzichten uit deze explosie aan data te halen. Wat is er voor nodig om in een wereld met deze – door 5G gestimuleerde – sensing-ontwikkelingen effectief informatiegestuurd te blijven werken in het publieke veiligheidsdomein? Dat beschrijven we in dit artikel.

Rapport 2018

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Wantrouwen en vertrouwen in de digitale samenleving.” In een tijd waarin fake news de samenleving op zijn grondvesten doet schudden, persoonsgegevens regelmatig op straat liggen en nieuwe technologieën als Internet of Things en drones potentieel grote impact hebben op onze privacy, is nauwelijks een actueler thema te bedenken.

Mind the Gap!

Het Cybersecuritybeeld Nederland 2017 dat staatssecretaris Dijkhoff op 21 juni 2017 naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, geeft aan dat de digitale weerbaarheid in Nederland achterblijft bij de groei van de dreigingen. De ontwikkelingen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie (ICT) gaan zeer snel waardoor ook de dreigingen vanuit staten en criminelen sterk toenemen. Onze weerbaarheid, die bestaat uit technische, organisatorische en mensgerichte maatregelen, kan hier geen gelijke tred mee houden. Het gevolg daarvan is dat onze maatschappij kwetsbaarder wordt omdat de beveiliging van onze ICT steeds verder achterop komt te lopen. Deze gap wordt steeds groter. Hoe zorgen we dat we meer grip krijgen op deze ontwikkeling?

Meldkamer van de toekomst is live

Onderstaand incident (zie kader) werd afgehandeld in één van de tien 112-meldkamers anno 2025: een meldkamerorganisatie waarbij centralisten live kunnen meekijken, -luisteren en -meten wat zich op een incidentlocatie afspeelt. Anno 2018 is het fundament voor een dergelijke meldkamer reeds gelegd. Centralisten krijgen steeds meer toegang tot live-inzichten uit de regio, bijvoorbeeld van politiehelikoptercamera’s, beveiligingscamera’s in de stad of particuliere alarmcentrales. Desalniettemin raakt dit slechts het topje van de ijsberg aan mogelijkheden van de snel voortschrijdende technologie. Deze maken het eenvoudiger om toegang te krijgen tot live-informatie van met name beelden, gps en sensoren (Internet der Dingen) om op een noodsituatie te kunnen reageren. Dit scala aan mogelijkheden wordt momenteel nog weinig benut, maar zal in de toekomst steeds belangrijker worden in het werk van de meldkamer, ook om haar geloofwaardigheid als hulpverlenende instantie te behouden. Door zowel te innoveren als proactiever en gerichter gebruik te maken van beschikbare informatiebronnen kan de meldkamer haar hulpverlenende taak effectiever uitvoeren.

Maak Nederland veiliger met data! Maar niet ten koste van mijzelf

Een veiligere samenleving dankzij data & analytics of voorrang geven aan privacy? Het inzetten van een DataLab kan helpen om dit dilemma te overwinnen.

Rapport 2017

In deze editie is het thema ‘In een verbonden samenleving.’ En dit thema is niet zomaar gekozen, want onze maatschappij kan steeds meer worden beschouwd als een complex van verbindingen. Verbindingen tussen mensen, tussen organisaties en tussen apparaten, waarbij die drie entiteiten ook onderling steeds hechter in verbinding staan. Een ontwikkeling die het gevolg is van de opkomst van het internet. En aangezien het internet zich steeds verder ontplooit, met steeds nieuwe toepassingen (met het Internet of Things als een voorname recente innovatie), staat de ontwikkeling van de verbonden samenleving nooit stil.

Anoniemer over straat door inzet nieuwe technologie? Privacy by design maakt het mogelijk!

Steeds meer organisaties in het publieke veiligheidsdomein zetten nieuwe technologische mogelijkheden, zoals automatische gezichtsherkenning met slimme camera’s, in om het toezicht te verbeteren. Veel van deze technologieën dringen binnen in de persoonlijke levenssfeer van individuen. Het toepassen van ‘privacy by design’ voorkomt dat mogelijk ingrijpende technologieën onzorgvuldig worden ingezet.

Politie op weg naar een omnichannel intakeorganisatie

Dienstverlening is voor de politie een belangrijk strategisch thema en een van de meest zichtbare onderdelen van het dagelijkse werk. Intake is het primaire bedrijfsproces waarlangs contacten tussen burgers en politie via de verschillende kanalen worden geleid (multichannel) en waarin de informatie wordt verwerkt voor afhandeling in de andere politieprocessen. Het intakeproces is volgens de politie aan een herziening toe. Het huidige proces is gebaseerd op een inzet van hoofdzakelijk traditionele dienstkanalen (telefonie en balie) en kent een sterke centrale regievoering. Door de opkomst van nieuwe technologieën en online-platformen zijn er andere sociaal-maatschappelijke structuren ontstaan. In deze digitale samenleving wil de politie beter aansluiting vinden voor het behoud van de eigen informatiepositie. Dit vraagt om een verruiming van het huidige communicatiemodel waarin de politie online actief gaat participeren: politieparticipatie. Met deze digitale transformatie in het intakeproces staat de politie aan de vooravond van een volgende fase in de verdere professionalisering van de dienstverlening: de omwenteling naar een omnichannel intakeorganisatie.

Internet of Safety and Security Things. Mens versus machine?

Internet of Things maakt het mogelijk om gebeurtenissen automatisch te kunnen waarnemen, analyseren, beoordelen en te koppelen aan het juiste digitale responsscenario. Toch is de rol van de professional nog cruciaal.

Rapport 2016

In de nieuwe, editie staat de mens centraal. De mens als (zelfredzame) burger, als slachtoffer, als beleidsmaker en als aanjager van digitale innovatie. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die in het rapport aan bod komen.

Hoe Internet of Things de veiligheid binnen de vervoersector kan vergroten

Het Internet of Things (IoT) heeft een enorm potentieel; bijvoorbeeld voor de vervoersector. Niet alleen kunnen plannings- en onderhoudsprocessen veel efficiënter worden ingericht, ook kan de veiligheid van vervoer in grote mate toenemen in vergelijking met veiligheidssystemen waarbinnen geen koppeling van informatie plaatsvindt.

Wettelijke dilemma’s in digitale opsporing

Digitaal en internetrechercheurs hebben momenteel beperkte juridische mogelijkheden om zelf digitaal bewijs te verzamelen en verdachten op te sporen.

Menselijke beïnvloeding is kinderlijk eenvoudig: wapen je tegen social engineering!

Social engineering is de aanvalstechniek waarbij misbruik wordt gemaakt van menselijke eigenschappen om vertrouwelijke informatie te verkrijgen of iemand te verleiden een bepaalde handeling te laten verrichten. In dit artikel wordt de psychologie achter social engineering toegelicht, wordt geschetst welke technologische middelen cybercriminelen anno 2016 gebruiken en laten we zien hoe men zichzelf en de eigen organisatie hiertegen kan wapenen.

Rapport 2015

Veel organisaties hebben inmiddels substantiële stappen gezet op weg naar een digitale organisatie of zijn daar mee bezig. In deze uitgave treft u voorbeelden aan van concrete digitaliseringsprojecten die inmiddels succesvol zijn geïmplementeerd. Maar ook voorbeelden van situaties, processen en ketens waar nog veel kansen liggen voor verdere digitalisering. Aanvullend hebben we ook dit jaar door TNS NIPO een onderzoek laten uitvoeren onder burgers in Nederland. De uitkomsten geven inzicht in de mening en perceptie van de Nederlandse burger op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Leading Digital – van technologie naar organisatieverandering

Voor de overheid is digitalisering niet alleen nodig om efficiënt en effectief te kunnen werken, maar vooral ook om burgers en bedrijven op een moderne wijze te kunnen bedienen.

De digitale dialoog tijdens crisis: twee weten meer dan één

De rol van de burger gedurende een crisis gaat verder dan het ‘sluiten van deuren en ramen’. Burger en overheid zijn voor elkaar een bron van nuttige informatie.

Digitale dienstverlening biedt nieuwe mogelijkheden voor opsporing

Hoe dient het veiligheidsdomein om te gaan met initiatieven van burgers en bedrijven om met behulp van digitale middelen de
opsporing te ondersteunen?

Rapport 2014

Ketensamenwerking staat als onderwerp inmiddels volop in de aandacht bij de Rijksoverheid. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen diverse overheden, maar vooral ook om samenwerking tussen overheid, burgers en bedrijfsleven. Belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de overheid de wens van burgers centraal stelt bij deze interactie. Digitalisering in het veiligheidsdomein biedt een oplossing om deze samenwerking en afstemming goed vorm te geven en te kunnen sturen op resultaten.

Versterking veiligheid door afgestemde digitale transformatiestrategie

Een veiligere samenleving, dat is een belangrijke doelstelling van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Dat start niet alleen bij de opsporing en berechting van een verdachte, maar al bij de preventie van een delict.

Anti-witwasbeleid: think big, act small

Criminelen zijn de motor van innovatie en internationale samenwerking in het veiligheidsdomein. Zij zorgen voor de noodzaak om beter samen te werken aan vrede en veiligheid.

Van geketende netwerken naar genetwerkte ketens

Hoe kan organisatieoverstijgende samenwerking op het niveau van de professional op de werkvloer bijdragen aan het verder versterken van de strafrechtketen?

Rapport 2013

Het visierapport geeft het startschot voor een dialoog over digitale veiligheid in Nederland. We kennen allemaal de voordelen van de digitale samenleving, maar er is ook een andere kant. Op die steeds drukkere digitale snelweg voegen steeds vaker ongenode deelnemers in, die de veiligheid van informatie in gevaar brengen en ons kwetsbaar maken. Hoe houden we ze van de weg en de zaak onder controle? Is dat een taak van de overheid of een gezamenlijke verantwoordelijkheid?

De keten voorbij

Een moderne, ‘van buitenaf’ benadering bij het organiseren van het domein van veiligheid en justitie kan niet zonder vergaande digitalisering.

Meer rendement uit cocreatie met burgers en bedrijven: een Digital Capabilities Center

Binnen burgerparticipatie is een ontwikkeling te zien naar meer cocreatie-initiatieven. De digitale revolutie kan daar een impuls aan geven. Een Digital Capabilities Center helpt de politie burgerparticipatie en cocreatie-initiatieven effectief en rendabel te maken.

Meer vissen in de vijver met de White Hat Office

De toenemende aandacht voor cybersecurity leidt tot een groot tekort aan gekwalificeerde hackers. Wij zien een structurele, publiekprivate oplossing.

Rapport 2011

In het bereiken van een veilige samenleving en een optimaal beveiligde ‘BV Nederland’ speelt Capgemini al jaren een rol van belang. We adviseren overheden en organisaties op strategisch niveau, doen onderzoek, integreren systemen en bouwen aan intelligente oplossingen. Nationaal en internationaal. Om de kennis die we daarmee opdoen te delen en op te schalen, brengen we Trends in Veiligheid uit: een overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en onze visie daarop.

Rapport 2010

Veiligheid staat al jaren hoog op de politieke agenda en krijgt ook in de media veel aandacht. Het is een begrip dat veel facetten kent en waarmee bestuurders en burgers nog vaak worstelen. Want hoever moet je gaan als het om veiligheid gaat? Na de aanslagen van 9/11 was de wereld in shock en werden draconische maatregelen genomen. Inmiddels denken we er iets genuanceerder over en zoeken we naar een goede balans tussen bijvoorbeeld veiligheid en privacy. En naar samenwerking tussen organisaties die zich met veiligheid bezighouden, nationaal en internationaal. Binnen Capgemini zijn wereldwijd tientallen consultants werkzaam die zich op het terrein van openbare orde, veiligheid en defensie hebben gespecialiseerd. Ook in Nederland. Zij hebben hun visie op de verschillende aspecten rond veiligheid beschreven in het visierapport Trends in Veiligheid.