Rapporten

Rapport 2019

Succesvol innoveren in het veiligheidsdomein

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Slimmer samenwerken aan een veiliger Nederland”. Innovatie is duidelijk meer dan een buzzword in het veiligheidsdomein: veel betrokkenen zijn aan de slag om hun belangrijkste opdracht op een vernieuwende manier aan te pakken. Dat is cruciaal, want de bad actors zitten niet stil. Dankzij nieuwe technologie vinden criminelen steeds weer nieuwe manieren om te ontwrichten, op te ruien en digitale en fysieke veiligheidslinies te doorbreken.

Vertrouwen in artificial intelligence voor het veiligheidsdomein begint met experimenteren

Artificial intelligence (AI) is voorbij de hypefase. Het is ‘here to stay’. Ook in het veiligheidsdomein zien we in toenemende mate dat AI-toepassingen worden geïmplementeerd. In de nabije toekomst zullen we steeds vaker zelfs móeten vertrouwen op AI-capaciteiten om de innoverende crimineel te kunnen bijbenen. Organisaties in het veiligheidsdomein moeten zich bewust zijn van de uitdagingen en mogelijkheden die het implementeren van AI-oplossingen met zich meebrengen. Dit pleit niet alleen voor experimenteren maar vooral om in samenwerking met (private) partners AI-toepassingen te ontwikkelen en te gebruiken.

Een innovatie-aanpak: veel meer dan alleen een speeltuin

Drones leggen vliegveld Gatwick een week plat, de Russische Marine blokkeert de zee van Azov, Oostvaardersplassen activisten negeren de wet, piraterij neemt weer toe in West-Afrika, cocaïnesmokkel door onderzeeboten in de Caraïbische Zee, milieu-incidenten met containers op de Noordzee. De samenleving, nationaal en internationaal, wordt steeds geconfronteerd met nieuwe veiligheidsbedreigingen. De handhavers van de openbare orde en veiligheid reageren echter voornamelijk met traditionele methodes en bestaande procedures. Dat is vaak ineffectief en kost veel tijd. Tijd waarin veel schade ontstaat: materiële schade en immateriële, waaronder reputatieschade.

Het verkorten van die reactietermijn levert potentieel veel waarde op. Daarom is een innovatieve cultuur noodzakelijk: een cultuur waarbij voortdurend nieuwe aanpakken worden beproefd, geëvalueerd en geïnstitutionaliseerd. In de praktijk zien we dat er wel wordt geëxperimenteerd, maar relatief weinig wordt geïmplementeerd. De Mobiele Eenheid gaat nog steeds de straat op met wapenstokken en traangas, Defensie stuurt nog steeds fregatten naar zee en de inlichtingendiensten sluiten telefoontaps aan.1

De crowd als bijzondere opsporingsbevoegdheid

Crowdsourcing van informatie levert al geruime tijd een grote meerwaarde bij het opsporingsproces. Denk hierbij aan de burger die het opsporingsproces assisteert bij zoekacties naar vermiste personen. Een effectieve inzet hiervan is gerealiseerd in de zaak Anne Faber. In deze vermissingszaak zochten grote getalen vrijwilligers mee. Deze vrijwilligers vonden uiteindelijk de jas van de vermiste persoon, waarop het DNA van de dader werd aangetroffen. In dit artikel wordt ten eerste ingegaan op de huidige ontwikkelingen in de opsporing. Vervolgens worden zes trends besproken en wordt afgesloten met een visie op burgerparticipatie in het opsporingsproces.

Rapport 2018

Trends in Veiligheid is een jaarlijks visierapport van Capgemini, waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden geschetst in het domein van openbare orde en veiligheid.
Dit jaar is het thema: “Wantrouwen en vertrouwen in de digitale samenleving.” In een tijd waarin fake news de samenleving op zijn grondvesten doet schudden, persoonsgegevens regelmatig op straat liggen en nieuwe technologieën als Internet of Things en drones potentieel grote impact hebben op onze privacy, is nauwelijks een actueler thema te bedenken.

Goudlokje in privacyland

De invoering van de nieuwe Europese privacywetgeving AVG wordt door veel organisaties gezien als een kostbare compliance-oefening. Dat is jammer want deze nieuwe wet biedt veel kansen om beter inzicht te krijgen in de informatiestromen van een organisatie. Met beter inzicht kan gerichter ingezet worden op de verzameling en het gebruik van informatie om de waarde van organisaties te verhogen en kosten te besparen. Welke kansen biedt deze nieuwe wet- en regelgeving nog meer? En hoe kunnen organisaties hier effectief gebruik van maken?

Maak Nederland veiliger met data! Maar niet ten koste van mijzelf

Een veiligere samenleving dankzij data & analytics of voorrang geven aan privacy? Het inzetten van een DataLab kan helpen om dit dilemma te overwinnen.

Is Big Brother de nieuwe toekomst?

De publieke opinie over de inlichtingendiensten verandert snel. “Als Edward Snowden in het nieuws is, maakt iedereen zich zorgen dat de geheime diensten te veel informatie verzamelen. Maar als er een terroristische aanslag in Europa plaatsvindt, zijn mensen bang dat Nederland te weinig doet om dat hier te voorkomen.” Dat zei minister Plasterk tijdens een toespraak op de universiteit van Amsterdam, in het kader van het Nederlandse Voorzitterschap van de EU. “De juiste balans tussen veiligheid en privacy vinden is daar verreweg het moeilijkst aan,” zegt Plasterk. “Je zou kunnen zeggen dat er geen tegenstelling tussen die twee bestaat. Privacy is een mensenrecht, maar veiligheid is een basisvoorwaarde om daarvan te kunnen genieten.” Het is dan ook noodzaak dat we een juiste balans vinden tussen deze twee thema’s.

Rapport 2017

In deze editie is het thema ‘In een verbonden samenleving.’ En dit thema is niet zomaar gekozen, want onze maatschappij kan steeds meer worden beschouwd als een complex van verbindingen. Verbindingen tussen mensen, tussen organisaties en tussen apparaten, waarbij die drie entiteiten ook onderling steeds hechter in verbinding staan. Een ontwikkeling die het gevolg is van de opkomst van het internet. En aangezien het internet zich steeds verder ontplooit, met steeds nieuwe toepassingen (met het Internet of Things als een voorname recente innovatie), staat de ontwikkeling van de verbonden samenleving nooit stil.

Anoniemer over straat door inzet nieuwe technologie? Privacy by design maakt het mogelijk!

Steeds meer organisaties in het publieke veiligheidsdomein zetten nieuwe technologische mogelijkheden, zoals automatische gezichtsherkenning met slimme camera’s, in om het toezicht te verbeteren. Veel van deze technologieën dringen binnen in de persoonlijke levenssfeer van individuen. Het toepassen van ‘privacy by design’ voorkomt dat mogelijk ingrijpende technologieën onzorgvuldig worden ingezet.

Computers met intuïtie: wen er maar aan!

De nieuwe golf van toepassingen van kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence of AI) benadert ‘intelligentie’ op andere manier dan in het verleden: ze zijn eerder ‘intuïtief’ dan ‘redenerend’ van karakter. Dat biedt zeker kansen, maar ook risico’s voor de manieren waarop die systemen in de samenleving kunnen worden ingezet.

Sensing in de verbonden samenleving - Drie kansen voor de openbare veiligheid

Het is een cliché maar de technologische ontwikkelingen gaan razendsnel. Robots, zelfrijdende auto’s en slimme steden. Het zijn beelden uit science fiction films die inmiddels niet alleen meer op het witte doek te zien zijn. De voorspelling van voormalig Intel® voorzitter Gordon Moore in 1965 dat de kracht en mogelijkheden van (computer)chiptechnologieën iedere één tot twee jaar verdubbelen, is ruimschoots uitgekomen (1). De exponentiële toename van technologische mogelijkheden biedt enorme kansen voor de industrie, consumenten maar bovenal ook de publieke sector in het vergroten van de openbare veiligheid. In dit artikel gaan we in op drie toepassingen van sensing die we het meest waardevol achten voor het vergroten van de openbare veiligheid, namelijk: proactieve handhaving van de leefruimte, crowdmanagement en betere opsporing. Deze toepassingen scheppen de verplichting dat er uiterst zorgvuldig met security en privacy omgegaan wordt.

Rapport 2016

In de nieuwe, editie staat de mens centraal. De mens als (zelfredzame) burger, als slachtoffer, als beleidsmaker en als aanjager van digitale innovatie. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die in het rapport aan bod komen.

Wettelijke dilemma’s in digitale opsporing

Digitaal en internetrechercheurs hebben momenteel beperkte juridische mogelijkheden om zelf digitaal bewijs te verzamelen en verdachten op te sporen.

Digitale veiligheid begint op school

Cyberdreiging en -kwetsbaarheden nemen toe in het onderwijs. Voldoende bewustzijn over de risico’s en de impact zal de schoolomgeving veiliger maken.

De industrie zorgt voor een veiligere omgeving

Er is van oudsher een natuurlijke spanning tussen de chemische industrie en de veiligheid in de omgeving van het bedrijf. Ervaring leert namelijk dat als het misgaat, dit grote consequenties heeft. De overheid heeft aangaande omgevingsveiligheid een controlerende en toezichthoudende rol. In dit artikel laten we zien dat een echte bijdrage aan meer veiligheid vanuit het bedrijf zelf moet komen. Door leiderschap, samenwerking, professionalisering en digitalisering kan vooral het bedrijf bijdragen aan de algehele omgevingsveiligheid.

Rapport 2015

Veel organisaties hebben inmiddels substantiële stappen gezet op weg naar een digitale organisatie of zijn daar mee bezig. In deze uitgave treft u voorbeelden aan van concrete digitaliseringsprojecten die inmiddels succesvol zijn geïmplementeerd. Maar ook voorbeelden van situaties, processen en ketens waar nog veel kansen liggen voor verdere digitalisering. Aanvullend hebben we ook dit jaar door TNS NIPO een onderzoek laten uitvoeren onder burgers in Nederland. De uitkomsten geven inzicht in de mening en perceptie van de Nederlandse burger op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Open data en privacy

Bij het openstellen van data door de overheid is het veiligheidsdomein tot nu toe een blinde vlek. Dit artikel onderstreept het belang om dit goed én veilig te doen.

Leading Digital – van technologie naar organisatieverandering

Voor de overheid is digitalisering niet alleen nodig om efficiënt en effectief te kunnen werken, maar vooral ook om burgers en bedrijven op een moderne wijze te kunnen bedienen.

Business value van security begint bij gemeenschappelijk framework

Het is geen vraag meer óf organisaties digitale aanvallen zullen ondervinden, maar wanneer. Toch lijken afdelingen in het primaire proces soms nog lastig te overtuigen om voldoende maatregelen te nemen. De businesscase voor security moet dus worden versterkt door inzichtelijk te maken wat de business value van beveiliging is. Hoe?

Rapport 2014

Ketensamenwerking staat als onderwerp inmiddels volop in de aandacht bij de Rijksoverheid. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tussen diverse overheden, maar vooral ook om samenwerking tussen overheid, burgers en bedrijfsleven. Belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de overheid de wens van burgers centraal stelt bij deze interactie. Digitalisering in het veiligheidsdomein biedt een oplossing om deze samenwerking en afstemming goed vorm te geven en te kunnen sturen op resultaten.

Cybersecurity als enabler van digitale transformaties

Cybersecurity is een directe enabler van de vier belangrijke digitale transformaties van deze tijd: Social, Mobile, Analytics en Cloud.

Versterking veiligheid door afgestemde digitale transformatiestrategie

Een veiligere samenleving, dat is een belangrijke doelstelling van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Dat start niet alleen bij de opsporing en berechting van een verdachte, maar al bij de preventie van een delict.

Naar één landelijke meldkamerorganisatie door digitale ketensamenwerking

In oktober 2013 is het transitieakkoord getekend om van 22 meldkamers naar 1 landelijke meldkamerorganisatie (LMO) te gaan. Ten behoeve van die nieuwe organisatie zal een landelijk en multidisciplinair IM&ICT-domein worden gerealiseerd met een aantal grote aanbestedingen zoals het Nieuwe Meldkamer Systeem (NMS) en C2000. Deze ontwikkelingen vormen een buitengewoon complexe digitale transformatie voor het veiligheidsdomein. De veelheid aan belanghebbenden is ongekend. Om de LMO succesvol te ontwikkelen, is een gebalanceerde strategie nodig. Een strategie waarin de verschillende belangen worden (h)erkend. Een strategie waarin ruimte wordt geboden om de veranderingen incrementeel door te voeren.(1)

Rapport 2013

Het visierapport geeft het startschot voor een dialoog over digitale veiligheid in Nederland. We kennen allemaal de voordelen van de digitale samenleving, maar er is ook een andere kant. Op die steeds drukkere digitale snelweg voegen steeds vaker ongenode deelnemers in, die de veiligheid van informatie in gevaar brengen en ons kwetsbaar maken. Hoe houden we ze van de weg en de zaak onder controle? Is dat een taak van de overheid of een gezamenlijke verantwoordelijkheid?

Borging van continuïteit in het veiligheidsdomein

Het veiligheidsdomein dient de beheersing van hun eigenbedrijfsvoering op hetzelfde niveau te plaatsen als de beheersing van externe incidenten en rampen.

De veilige ‘digitale samenleving’ bestaat niet

De overheid worstelt met haar rol ten aanzien van het handhaven van digitale veiligheid en trekt nauwelijks parallellen met het fysieke domein.

Big data in opsporing: nu pompen om niet te verzuipen

Uit recente ervaringen blijkt dat opsporingsinstanties alleen met ontologie en geautomatiseerde opsporing kunnen voorkomen dat ze verzuipen in big data.

Rapport 2011

In het bereiken van een veilige samenleving en een optimaal beveiligde ‘BV Nederland’ speelt Capgemini al jaren een rol van belang. We adviseren overheden en organisaties op strategisch niveau, doen onderzoek, integreren systemen en bouwen aan intelligente oplossingen. Nationaal en internationaal. Om de kennis die we daarmee opdoen te delen en op te schalen, brengen we Trends in Veiligheid uit: een overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en onze visie daarop.

Rapport 2010

Veiligheid staat al jaren hoog op de politieke agenda en krijgt ook in de media veel aandacht. Het is een begrip dat veel facetten kent en waarmee bestuurders en burgers nog vaak worstelen. Want hoever moet je gaan als het om veiligheid gaat? Na de aanslagen van 9/11 was de wereld in shock en werden draconische maatregelen genomen. Inmiddels denken we er iets genuanceerder over en zoeken we naar een goede balans tussen bijvoorbeeld veiligheid en privacy. En naar samenwerking tussen organisaties die zich met veiligheid bezighouden, nationaal en internationaal. Binnen Capgemini zijn wereldwijd tientallen consultants werkzaam die zich op het terrein van openbare orde, veiligheid en defensie hebben gespecialiseerd. Ook in Nederland. Zij hebben hun visie op de verschillende aspecten rond veiligheid beschreven in het visierapport Trends in Veiligheid.