Rapporten

Open data en privacy

Het openstellen van overheidsdata door overheden aan burgers en bedrijven biedt mogelijkheden voor waardetoevoeging, risicoreductie en grote betrokkenheid. Maar dan moet dat wel goed én veilig gebeuren. Privacy-risico’s moeten centraal staan. In dit artikel leggen de auteurs uit wat daarbij komt kijken.

Maak Nederland veiliger met data! Maar niet ten koste van mijzelf

In het verzamelen en gebruiken van (persoonlijke) gegevens in het veiligheidsdomein schuilt een interessante paradox. Aan de ene kant kunnen we de samenleving zo daadwerkelijk veiliger maken; aan de andere kant groeit het gevoel van onveiligheid van de burger wiens gegevens worden verzameld. Hoe geef je binnen dit spanningsveld optimaal vorm aan data & analytics, ofwel, in de woorden van dit artikel, ‘Het proces om relevante inzichten te verkrijgen door het analyseren van beschikbare gegevens’? Volgens de auteur staat data & analytics nog in de kinderschoenen, maar is het van cruciaal belang voor onze veiligheid. Om het potentieel zo snel mogelijk optimaal te kunnen benutten, moet de verdere ontwikkeling worden versneld. Dat kan via een ´hypothesegedreven’ aanpak: het DataLab. Binnen die op experimenten gerichte omgeving kan data & analytics snel tot wasdom komen. En door tegelijkertijd werk te maken van goede governance en compliance met nieuwe wetgeving, kan het vertrouwen van de burger in deze vorm van cyber security worden verstevigd.

Is Big Brother de nieuwe toekomst?

‘Privacy is een mensenrecht, maar veiligheid is een randvoorwaarde om daarvan te kunnen genieten.’ Zo sprak oud-minister Plasterk tijdens een toespraak in het kader van het Nederlandse voorzitterschap van de EU. Het zijn woorden die uitspreken hoe belangrijk het is om beide factoren een plek te geven in het Nederlandse veiligheidsbeleid – zonder de balans naar een van beide kanten te laten doorslaan. Dat geldt zeker ook in het digitale domein. De technologische ontwikkelingen zijn momenteel nauwelijks bij te benen. Het potentieel van deze ontwikkelingen als bewakers van onze veiligheid is enorm, maar ze vormen tegelijkertijd een bedreiging voor onze privacy. De wetgever is daarom bezig met een flinke inhaalslag, om de balans te herstellen. Dit artikel bespreekt de huidige stand van technologie en wetgeving en werpt alvast een blik vooruit op wat ons de komende jaren te wachten staat. Over de conclusie kunnen we nu alvast iets zeggen: Als we scherp blijven, heeft Big Brother niet de toekomst.

Anoniemer over straat door inzet nieuwe technologie? Privacy by design maakt het mogelijk!

Nieuwe technologieën zoals gezichtsherkenning en emotieherkenning hebben een enorm potentieel als het gaat om beveiliging en gemak voor de consument. Deze brengen echter ook gevoeligheden met zich mee, vooral als het gaat om privacy. Dat roept om een privacy-benadering die parallel loopt aan de technologische ontwikkelingen en die nieuwe antwoorden biedt voor nieuwe privacy-uitdagingen. Het is aan inzetters van dergelijke technologie (denk aan de overheid, maar ook bijvoorbeeld aan luchthavens) om werk te maken van privacy by design, zodat de burger beter kan worden beschermd, zonder dat zijn privacy wordt aangetast. De auteurs van dit artikel laten zien wat hier zoal bij komt kijken.

Mens versus machine: maatregelen tegen massasurveillance

Om de beveiliging tegen spionerende overheden (en bedrijven) beter te regelen, zal de komende jaren veel worden geïnvesteerd in concrete technische maatregelen. Nederland, en in het bijzonder de Nederlandse overheid, kunnen hierin het voortouw nemen. Maar hoe? Wat kunnen overheden doen om burgers beter te wapenen tegen massa-surveillance? Het stimuleren van technische maatregelen als encryptie is al een grote stap in de goede richting. Maar er is meer mogelijk. U leest het in dit artikel.

Privacy als ruilmiddel: onvermijdelijk, maar ook acceptabel?

In ruil voor het gebruik vragen veel aanbieders van apps toegang tot persoonsgegevens van de gebruikers. Die zijn zich vaak niet bewust van de risico’s daarvan. Door het accepteren van de voorwaarden van een applicatie geeft een gebruiker persoonsgegevens vrij, zoals locatiegegevens. Op die manier is eenvoudig te achterhalen of iemand op vakantie is. Het identificeren, inschatten en beoordelen van risico’s door gebruikers en het beheersen en monitoren door de overheid kan een stap in de goede (bewuste) richting betekenen. Een artikel dat veel mensen aan het denken zal zetten.

Sensing in de verbonden samenleving – Drie kansen voor de openbare veiligheid

Dankzij ontwikkelingen als het Internet of Things zijn alledaagse objecten 'smart' geworden. Ze zijn uitgerust met sensoren die de omgeving analyseren en kunnen met andere objecten communiceren. De sensoren verzamelen bij dit ‘sensing’ enorme hoeveelheden data (Big Data) die gebruikt kunnen worden om, via analytics, de gebruikerservaring te verbeteren. Bovendien maakt zo’n netwerk van sensoren het mogelijk om de openbare veiligheid te bevorderen. Dat laatste aspect wordt in dit artikel besproken aan de hand van drie toepassingen, waarbij ook de gevoeligheden op het gebied van privacy en security de revue passeren.

Digitale informatieuitwisseling is sleutel tot succes bij toezicht en handhaving

Naast de politie komen er steeds meer toezichthouders en handhavers zoals BOA’s en particuliere beveiligers. Deze (nieuwe) handhavers moeten beter worden ondersteund met goede informatie, altijd en overal. Digitale dienstverlening maakt informatiedeling toegankelijker. Er zijn wel duidelijke richtlijnen nodig voor informatie-uitwisseling.

Goudlokje in privacyland

De komst van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) betekent een ingrijpende verandering voor de omgang van organisaties met persoonsgegevens. Die verandering is niet makkelijk, maar wel noodzakelijk. De digitale veiligheid van de burger is in het geding. Van een goede implementatie van de AVG plukt echter niet alleen de burger de vruchten. Ook organisaties zelf zijn ermee gebaat. De verplichting inzicht te krijgen in de informatiehuishouding biedt organisaties de kans hun informatiestromen en applicatielandschap flink onder handen te nemen. Daarnaast is de vereiste verbetering van gegevensbescherming ook in het belang van organisaties. Informatie is immers inmiddels de meest kostbare commodity. Last but not least biedt de AVG een uitgelezen kans om het vertrouwen van de burger te herstellen. 80% van de respondenten in ons onderzoek maakt zich zorgen over de grote speelruimte die organisaties nu nog hebben. Als de regels omtrent persoonsgegevens worden aangescherpt en bedrijven zich compliant tonen, is een belangrijke stap gezet richting dat herstel.

Informatie moet stromen! De digitale transformatie van de jeugdstrafrechtketen

Digitalisering van informatie is niet voldoende om de jeugdstrafrechtketen te veranderen. Er zal ook overeenstemming moeten komen over wie welke gegevens moet ontvangen om zijn of haar werk goed te kunnen doen.

Cameratoezicht: efficiënter in de veiligheidsketen

Standaardisatie maakt cameratoezicht beter bruikbaar in de veiligheidsketen. Camera's in combinatie met andere sensoren leveren bovendien beter bruikbare informatie op. Het maakt sneller handelen en beter onderbouwde besluitvorming mogelijk.